NHỮNG SINH NHẬT BÁC HỒ Ở THỦ ĐÔ KHÁNG CHIẾN. HÀ LINH
Thứ 5, ngày 21 tháng 5 năm 2020 - 9:18

Tranh cổ động của Lê Cù Thuần

 

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, lần kỷ niệm đầu tiên ngày sinh Bác Hồ là vào sáng 19-5-1946 tại Bắc Bộ phủ. Sau năm đó, cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, hầu hết các sinh nhật Bác Hồ trong kháng chiến đều diễn ra tại Tuyên Quang.

Sinh nhật năm 1947, Bác ở Làng Sảo, xã Hợp Thành, huyện Sơn Dương. Đây là nơi Bác chọn ở và làm việc đầu tiên tại ATK Việt Bắc, sau ngày toàn quốc kháng chiến. Ngày 19/5, các đồng chí phục vụ muốn tổ chức một bữa ăn tươi, nhưng Bác từ chối: “Công việc kháng chiến còn nhiều khó khăn, vất vả. Khi nào kháng chiến thành công, về Hà Nội, các chú tổ chức sinh nhật Bác cho đàng hoàng”.

Sinh nhật năm 1949, Bác Hồ ở một gia đình tại Bản Chương, xã Hùng Lợi, huyện Yên Sơn. Đây là nơi sinh sống của đồng bào Tày, cách trụ sở UBND xã Hùng Lợi ngày nay khoảng 7 km. Xung quanh bản có các dãy núi cao bao bọc. Phía trước có suối Chương. Giữa bản có con đường mòn đi đến các xã thuộc huyện Chiêm Hóa, Tuyên Quang và huyện Chợ Đồn (Bắc Kạn). Trước ngày 19/5, Bác đã làm bài thơ “Không đề”:

“Vì nước nên chưa nghĩ đến nhà

Năm mươi chín tuổi vẫn chưa già

Chờ cho kháng chiến thành công đã

Bạn sẽ ăn mừng sinh nhật ta”.

Lúc này, cuộc kháng chiến chống Pháp đang ở giai đoạn ác liệt, nên Bác không muốn tổ chức lễ mừng sinh nhật của mình. Bài thơ là để trả lời một số cán bộ đề nghị tổ chức sinh nhật Bác năm ấy.

Đúng ngày 19/5, Bác gửi phần thưởng cho 3 nhân viên Ủy ban kháng chiến hành chính ở Thanh Trì, Vĩnh Tuy, Nam Dư Hạ (Hà Nội). Sau đó, Bác gửi lời cảm ơn các vị đại biểu Quốc hội và đồng sự trong Chính phủ, đồng bào các địa phương… đã gửi quà, gửi thư, điện chúc mừng sinh nhật Người. Bác hẹn: “Đến ngày toàn quốc ăn mừng hoàn toàn thắng lợi, trong cuộc kỷ niệm to ấy, tôi sẽ vui vẻ tiếp đồng bào và chiến sỹ, kèm thêm một kỷ niệm nhỏ là ngày sinh nhật của tôi”.

Sinh nhật năm 1950, Bác Hồ ở Khấu Lấu, Vực Hồ, xã Tân Trào, Sơn Dương. Lễ mừng sinh nhật Bác được Văn phòng Chủ tịch phủ tổ chức tại Thác Dẫng, thuộc thôn Lập Binh, xã Bình Yên, huyện Sơn Dương, chỉ cách Khấu Lấu một con sông Phó Đáy. Ở đây cũng có một ngôi nhà sàn nhỏ của Bác, dùng để Người nghỉ trưa trong những ngày họp Hội đồng Chính phủ hoặc nghỉ lại qua đêm mỗi khi không tiện qua sông về nơi ở chính của Người bên kia sông.

Tại buổi lễ, Bác Hồ tươi cười cảm ơn lời chúc mừng của mọi người và nói: Tôi có mấy câu thơ cũng chỉ là khoai khoai sắn sắn thôi xin được đọc ra đây:

Sáu mươi tuổi hãy còn xuân chán,

So với ông Bành vẫn thiếu niên.

Ăn khỏe, ngủ ngon, làm việc khỏe,

Trần mà như thế kém gì tiên.

Trước đó, Bác tiếp đội Thiếu sinh Vệ quốc quân, "Đội văn công Vệ út" và Đội Thiếu nhi nghệ thuật Lưu Hữu Phước đến chúc thọ Người. Trưa và chiều, Người "đãi" các cháu cơm không độn sắn. Tối, sau khi xem các cháu biểu diễn, Người mời mỗi cháu một bát cháo gà. Các cháu đã kính tặng Người một cây sáo trúc.

Ngày 20-5-1950, Người gửi điện cảm ơn Chủ tịch Mao Trạch Đông, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Trung Quốc và Hội Liên hiệp học sinh sinh viên Trung Quốc về những lời chúc mừng nhân kỷ niệm lần thứ 60 ngày sinh của Người.

Sinh nhật năm 1951, Bác Hồ ở Hang Bòng, thuộc thôn Bòng, xã Tân Trào (Sơn Dương), cách trụ sở UBND xã Tân Trào ngày nay khoảng 1,5 km về hướng Tây và cách huyện lỵ Sơn Dương hơn 10 km về hướng Bắc. Hang Bòng là nơi kín đáo, thuận tiện trong việc liên lạc, chỉ đạo, bởi nằm ở trung tâm an toàn khu, gần Văn phòng Chủ tịch phủ - Thủ tướng phủ ở Thác Dẫng - Lập Binh. Hang Bòng cũng là nơi Bác Hồ đã ở và làm việc lâu nhất trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (3 lần). Lần thứ nhất: Từ tháng 5 đến tháng 12-1951; lần thứ hai: Từ tháng 1 đến tháng 4-1952; lần thứ ba: Từ tháng 6 đến cuối năm 1952, với thời gian cả 3 lần khoảng

19 tháng.

Bác tiếp các đại biểu Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận... đến chúc thọ. Sau đó, tiếp các nhà báo, trả lời về chính sách của Chính phủ, về quan hệ quốc tế và vấn đề hòa bình thế giới.  Nói chuyện với các đại biểu, Người chỉ rõ: “Khả năng của nhân dân rất nhiều, nhưng cán bộ phải biết giải thích cho nhân dân hiểu rõ, mọi người sẽ nô nức phục vụ và việc gì cũng sẽ làm được”.

Cùng ngày, Bác ký Quyết định ân xá cho một phạm binh thuộc Đại đoàn 308 và ân giảm hạn tù cho 16 phạm binh khác. Ngày hôm sau, Bác đánh máy thư gửi hàng binh Pháp Anbe Clavie, cảm ơn vì những lời chúc sinh nhật và vì đóng góp của người này vào phong trào mua công trái. Người cũng gửi thư cảm ơn Quốc hội, Chính phủ, đồng bào trong nước và kiều bào nước ngoài, bộ đội và các cơ quan, đoàn thể nhân dân, các bà mẹ chiến sỹ và anh em thương binh, các cháu thanh niên và nhi đồng, bà con Hoa kiều và các nhân sĩ bạn bè ngoại quốc đã gửi quà, thư, điện chúc thọ nhân ngày sinh của Người. Thư viết: “Tuổi tuy hơi già, nhưng vì nước ta trẻ, dân ta trẻ, cho nên tinh thần và lực lượng tôi vẫn trẻ. Để báo đáp lòng yêu mến của đồng bào, tôi xin hứa rằng: Với sự giúp đỡ của Quốc hội và Chính phủ, với sự đôn đốc và ủng hộ của toàn dân, với ý chí kiên quyết thi hành mệnh lệnh của cán bộ và bộ đội, tôi quyết đưa cả tinh thần và lực lượng để phụng sự Tổ quốc, và hướng dẫn đồng bào cùng bộ đội đi đến: Kháng chiến thắng lợi, Kiến quốc thành công. Và  góp phần vào sự nghiệp giữ gìn dân chủ, hòa bình thế giới”.

Sinh nhật năm 1954, Bác Hồ ở thôn Khuôn Điển, xã Kim Quan, Yên Sơn. Sáng 19/5, Bác chủ trì cuộc gặp gỡ và mở tiệc chiêu đãi các đại biểu chiến sỹ đã lập thành tích xuất sắc trong chiến dịch Điện Biên Phủ, trong đó có chiến sỹ đã bắt sống tướng Đờ cát. Cả 6 chiến sỹ đều bất ngờ, vì nơi gặp Bác không phải trong hội trường, cũng không phải trong phòng làm việc. Bác và các cán bộ Trung ương đứng chờ sẵn Đoàn, trước một dãy nhà của cơ quan. Vừa nhìn thấy Bác, ai nấy reo mừng “Bác Hồ,

Bác Hồ” và chạy tắt theo lối gần nhất để đến bên Bác. Lần lượt các chiến sỹ thưa với Bác, với các cán bộ ở Trung ương và Chính phủ về thành tích chiến đấu ở Chiến dịch Điện Biên Phủ của cá nhân mình và đồng đội. Ai cũng thay mặt đồng đội mừng sinh nhật Bác, chúc Bác mạnh khoẻ, sống lâu.

Bác nghe xong báo cáo của Đoàn chiến sỹ thì nói: Chính phủ và Bác rất vui, vì các chú đã lập công trong Chiến dịch Điện Biên. Bác khen và sẽ thưởng cho các chú. Nhưng các chú phải khiêm tốn, không được chủ quan, nhiệm vụ của các chú còn rất nặng nề, các chú phải cố gắng hơn nữa, lập công nhiều hơn nữa! Rồi Bác gắn Huy hiệu chiến sỹ Điện Biên và Huy hiệu của Người lên ngực áo từng chiến sỹ.

Sinh nhật năm 1954 ấy rất vui, cũng là sinh nhật cuối cùng của Bác Hồ ở Thủ đô Kháng chiến Tuyên Quang. Để rồi mỗi năm kỷ niệm sinh nhật Bác, mỗi người dân Tuyên Quang lại tự hào nhớ về những ngày tháng ấy, thêm quyết tâm học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người.

H.L

(Theo các tài liệu lịch sử)

 

Lượt xem:231 Bản in

Tin mới nhất









Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Đinh Công Thủy - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
58

Lượt truy cập: