ĐỀN THIÊNG. TIỂU THUYẾT MỚI CỦA NHÀ VĂN PHÙ NINH. THÁI AN
Thứ 2, ngày 20 tháng 4 năm 2020 - 7:41

 

Đền thiêng là tiểu thuyết mới nhất của nhà văn Phù Ninh, do Nhà Xuất bản Hội Nhà văn ấn hành tháng 11-2019. Vẫn viết về đề tài lịch sử, tiểu thuyết có 2 phần. Phần 1 viết về cuộc khởi nghĩa thủ lĩnh áo vải miền sơn cước Nông Văn Vân từ nửa đầu thế kỷ 19. Phần 2 về ngôi đền Hạ ở thành phố Tuyên Quang với những tháng ngày đầy cam go của một thời kỳ nhận thức...

Vẫn như vốn có, nhà văn Phù Ninh đặc biệt sành sỏi với thể loại lịch sử. Cuộc khởi nghĩa được dẫn dắt bằng những tình tiết, câu chuyện, những con người miền núi đầy bản sắc. Dẫu theo các tài liệu lịch sử, đây là một cuộc nổi loạn, nhưng những con người phản nghịch trong truyện vẫn khiến người đọc thấy gần gũi và ít nhiều ngưỡng mộ. Đó là Nông Văn Vân hào sảng, quyết đoán. Là Thổ ty Quảng Khải, tham mưu Trần Quyền nghĩa hiệp, chí tình.

Những lợi thế kinh nghiệm của người làm sử đã giúp nhà văn dễ dàng, trôi chảy những trang viết về triều đình vua Minh Mạng, quan thượng thư, Tổng đốc quân vụ Lê Văn Đức... và những cuộc giao tranh giữa quân triều đình với quân khởi nghĩa. Trong đầy rẫy âm mưu toan tính và khói lửa chiến tranh, cuốn tiểu thuyết vẫn có những trang văn đầy mượt mà, cảm xúc:

“Rừng đại ngàn một dải chạy dài từ giáp nước Thanh xuôi xuống mạn nam sáng rực như dát vàng. Trời đột ngột chuyển mùa. Cây trút lá. Từng mảng màu rực rỡ bị gió cuốn đi, để lộ ra lô nhô những ngọn núi đá xám lạnh...”. 

Vẻ đẹp và lối sống miền sơn cước cũng hiển hiện trong nhiều trang viết, khiến người đọc ngẩn ngơ như được tận mắt chiêm ngưỡng: “Cô gái cao lớn, mặc bộ lụa đen, áo váy chấm gót. Thắt lưng cũng bằng lụa, màu nõn chuối. Cổ đeo chiếc vòng sáng loáng ánh bạc. Khuôn mặt thanh tú, mày dài quyến rũ, mắt sáng nai tơ, làn môi tựa mới tô son...”.

Hoặc: “Nắng đã tắt. Suối nông. Những con cá nhỏ lằn lưng sẫm bơi lấp loáng, chốc chốc lượn nghiêng để lộ một bên thân trắng bạc. Nhìn kỹ thấy cải xoong thả nhành lập lờ trôi theo dòng nước. Lội xuống lùa tay vớt lấy. Chừng một nắm đẫy, khỏa qua, đem về lều...”.

Có những đoạn văn khiến mỗi người xứ Tuyên đều cảm thấy thật thân thuộc, gắn bó “Chợ Tam Cờ sầm uất nhất tỉnh Tuyên. Chợ họp bên hữu ngạn sông Lô. Thuyền bè đậu san sát. Bến chợ xây gạch Bát Tràng màu đỏ sẫm, đông đúc kẻ lại người qua khiến những viên gạch ở lỗi giữa lõm hẳn xuống...”.

Đoạn viết về ngôi đền Hạ cũng thật giàu hình ảnh, pha lẫn vẻ trầm mặc khiến người đọc cảm nhận rõ sự linh thiêng: “Hai người đi ra ngoài thấy mặt sông soi bóng ngôi đền uy nghi. Đức ngước nhìn, quả là ngôi đền hiếm gặp ở miền rừng núi... Bước qua cửa tam quan sơn màu đỏ, mái trên đắp nổi bốn chữa Hiệp Thuận Linh Từ. Trên mỗi đỉnh gắn một con phượng đắp nổi, hướng về 4 phương Đông Tây Nam Bắc. Tòa tiền cung hai mái chồng diêm, tám đầu đao cong vút, hàng cột treo câu đối:

Thơm danh ngát tiếng linh từ Hạ

Độ phúc cứu dân khắp gần xa...”

Có thể thấy, phần Một của tiểu thuyết mở ra một mấu chốt quan trọng của phần sau: Đền Hạ. Rằng ngôi đền uy linh là chứng nhân phò trợ cho quan quân triều đình tiêu diệt nghịch đảng. Đây cũng là nguyên cớ Vua ban chiếu sắc phong thần làng Ỷ La thần đền Tình Húc, ban cho tế lễ hội hè năm 2 lần tháng Hai và tháng Bảy - sự tích lễ rước Mẫu đền Thượng, đền Hạ, đền Ỷ La ngày nay.

Phần Hai của cuốn tiểu thuyết Đền thiêng có thể xem như phần chính. Từ việc ngôi đền bị chủ trương di chuyển, đến những cuộc họp hành tranh cãi liên miên về giá trị lịch sử văn hóa của ngôi đền do nhận thức một thời chưa thấu đáo của một số người có trách nhiệm. Những trang viết có “lửa”, các tình tiết như đã âm ỉ từ lâu, nay tuôn trào, về một quá khứ đáng quên bởi những ứng xử chưa đúng một thời với ngôi đền thiêng.

Có lẽ những trải nghiệm của người trong cuộc - cũng là người làm sử chính là cảm hứng, là nguồn chất liệu giúp tác giả có được những trang viết nhiều chi tiết sống động, minh bạch về những chuyện một thời người ta chỉ nghe nói xì xào.

Ở phần này, cũng vô cùng sống động những nhân vật nghĩa hiệp, sống chết bảo vệ ngôi đền thiêng. Đó là những cán bộ văn hóa, giám đốc bảo tàng, nhà báo - những người chí công vô tư, “chiếu trải không ngay không ngồi, thịt thái không vuông không ăn”. Đó là bà thủ đền thành tâm, là những người dân thành phố đau đáu với việc bảo tồn, gìn giữ di sản văn hóa...

Đọc sách, thấy những xót xa của người làm văn hóa trước việc giá trị văn hóa của quê hương, đất nước chưa được coi trọng. Thấy cả những tranh cãi ấu trĩ đến ngây ngô của người có trách nhiệm được giao trên địa bàn. Nhưng trên hết, là những khẳng định giá trị của ngôi đền thiêng: “Đền Hạ là một di tích mang giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, phải được Nhà nước bảo vệ lâu dài để phục vụ cho công tác nghiên cứu, giáo dục truyền thống và tham quan du lịch”.  Và thông điệp “có thờ có thiêng...” như một ám ảnh, nhắc nhở cho những người muốn “bắn súng lục vào quá khứ...”.

Cuốn tiểu thuyết được gấp lại trong tưng bừng những trang viết về Lễ hội rước Mẫu - lễ hội thiêng liêng của đền Thượng, đền Hạ, đền Ỷ La. Những xiêm áo xênh xang, thanh âm rộn rã chính là niềm tự hào về một di tích độc đáo, cũng là sự tưởng thưởng cho những con người đã một thời kiên trì bảo vệ những giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc.

Năm nay có đại dịch toàn cầu, nên Lễ hội rước Mẫu đền Thượng, đền Hạ, đền Ỷ La không tổ chức tưng bừng như mọi khi. Đọc Đền thiêng để thấm thía hơn lịch sử cùng những giá trị của ngôi đền, trân trọng đóng góp của những người đã và đang bảo vệ vốn văn hóa truyền thống của dân tộc.

T.A

 

Lượt xem:85 Bản in

Tin mới nhất









Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
34

Lượt truy cập: