NGƯỜI PHỤ NỮ TUYÊN QUANG DƯỚI TRIỀU NHÀ NGUYỄN. TỐNG ĐẠI HỒNG
Thứ 6, ngày 17 tháng 4 năm 2020 - 10:12

Trong quá trình đi nghiên cứu văn hóa dân gian tại xã Thổ Bình, huyện Lâm Bình và xã Minh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang, tôi thực sự bất ngờ khi phát hiện tại mấy làng quê nhỏ bé heo hút này lại có đến ba người phụ nữ được vua Khải Định nhà Nguyễn ban thưởng tấm biển vinh danh: “Tiết hạnh khả phong” vào cùng ngày là mồng 1 tháng Giêng năm 1918 (Khải Định tam niên).

Đây là một điều khá đặc biệt, bởi vì trong nước số phụ nữ trong cả nước được nhà vua các triều đại phong kiến Việt Nam ban thưởng danh hiệu “Tiết hạnh khả phong” cũng không nhiều.

Tấm biển treo là một cổ vật có chất liệu bằng gỗ, chiều dài 1 m, rộng 50 cm, dày khoảng 10 cm. Trên mặt có trang trí hoa văn, ở trung tâm khắc 4 chữ Hán lớn “Tiết hạnh khả phong”. Bên trên ghi niên hiệu, ngày tháng tặng thưởng, dưới cùng ghi tên, địa chỉ người được tặng thưởng.

 “Tiết hạnh khả phong” là danh hiệu do vua ban cho những người phụ nữ có công lao và đức hạnh của họ trong xã hội phong kiến, đó thường là những người vợ có chồng hy sinh trong chiến đấu bảo vệ quê hương đất nước, tuổi còn trẻ nhưng không tái giá mà thờ chồng nuôi con thành đạt. Bản thân họ sống gương mẫu có nhiều đóng góp cho cộng đồng, xã hội được nhân dân trong địa phương tin yêu, ngưỡng mộ.

Tấm biển thứ nhất vua Khải Định ban cho bà: “Nguyễn Thị Ninh, xã Khúc Phụ, tổng Thổ Bình, châu Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang người nổi danh tiết hạnh, đặc biệt ban thưởng biển treo để khen ngợi”. (Nay là xã Minh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang).

Tấm biển này hiện đang được treo tại nhà ông Ma Doãn Ngư, thôn Nà Khau, xã Minh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.

Theo gia phả dòng họ Ma Doãn ở huyện Chiêm Hóa có ghi: Bà Nguyễn Thị Ninh là người Tày ở thôn Vằng Áng, tổng Thổ Bình, là vợ ông Ma Doãn Khâm. Ông Khâm sinh năm 1830 là Chánh đội trưởng suất đội cơ, con trai thứ năm của ông Ma Doãn Bồi phó quản cơ. Ông Khâm là cháu nội của vị: Tiền quả cảm tướng quân quân dân hùng nhất hiệu phó thủ hiệu phòng ngự sứ ty Tề quận công Ma Doãn Mẫn trước đây thờ tại đền Ba Ông ở xã Xuân Quang, Chiêm Hóa, Tuyên Quang (nay thờ tại Đền Bó Cuống, xã Minh Quang, huyện Chiêm Hóa) và là cháu gọi vị: Tiền quả cảm kiệt tiết tướng quân quân dân thủ hiệu tuyên úy sứ ty tuyên úy đồng tri Huy Vũ hầu Đại tướng quân Ma Doãn Giáo (nay thờ ở đền Bách Thần, thị trấn Vĩnh Lộc, Chiêm Hóa, Tuyên Quang) là bác ruột.

Sau khi ông Khâm anh dũng hy sinh chống giặc giữ làng, bà Ninh là một người phụ nữ xinh đẹp đã thủ tiết thờ chồng, nuôi các con thành đạt, bà sinh được 3 người con trai. Con trai cả Ma Doãn Khôn là người thông minh, giỏi giang, đức độ. Ông đi lính lập nhiều công trạng và được bổ nhiệm làm quan tri châu Chiêm Hóa từ năm 1926 - 1931. Sau đó ông được bổ nhiệm làm quan Bố chính tỉnh Tuyên Quang từ năm 1931 - 1939. Con trai thứ hai là Ma Doãn Dương, con trai thứ 3 Ma Doãn Nghiêm sau cũng đều thành đạt tham gia việc nước.

Tấm biển thứ hai vua ban thưởng cho bà Ma Thị Thiều thuộc xã Thổ Bình, tổng Thổ Bình, châu Chiêm Hóa. Hiện đang treo tại nhà ông Hà Doãn Quy, thôn Bản Pước, xã Thổ Bình, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.

Tấm biển thứ ba vua ban thưởng cho bà La Thị Nội thuộc xã Thổ Bình, tổng Thổ Bình, châu Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. Hiện đang treo ở nhà ông Ma Văn Quyết, thôn Nà Cọn, xã Thổ Bình, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.

Cả ba bà đều là những phụ nữ nổi danh tiết hạnh có chồng đã anh dũng hy sinh trong chiến đấu chống giặc bảo vệ quê hương đất nước, thủ tiết thờ chồng nuôi con thành đạt, sống chân thành, giản dị, mẫu mực, có nhiều đóng góp cho xóm làng được nhân dân yêu quý mến mộ.

Vì vậy vua Khải Định đã đặc biệt ban thưởng danh hiệu “TIẾT HẠNH KHẢ PHONG” cho cả ba bà trong cùng ngày mồng 1 tháng Giêng năm 1918 để vinh danh làm gương cho phụ nữ trong

cả nước.

Đây chính là niềm vinh hạnh và tự hào của phụ nữ huyện Chiêm Hóa, huyện Lâm Bình nói riêng và phụ nữ tỉnh Tuyên Quang nói chung trong lịch sử triều Nguyễn.

Từ thời nhà Lê đến đầu thời nhà Nguyễn, châu Chiêm Hóa có cương vực rộng lớn quản lý cả mỏ đồng Tụ Long tiếp giáp với phủ Khai Hóa, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Là huyện biên giới xa triều đình, lại có khoáng sản giầu có cho nên các cuộc chiến đấu của chính quyền các châu địa phương chống lại giặc dã cướp bóc vô cùng khốc liệt. Các triều đại phong kiến đều phải có các chính sách đặc biệt vừa cương vừa nhu để giữ yên biên cương Tổ quốc.

 Những tấm biển “Tiết hạnh khả phong” đã chứng tỏ các triều đình phong kiến Việt Nam rất khéo léo trong việc thu phục nhân tâm, khen thưởng khích lệ nhân dân nhất là những người phụ nữ tề gia nội trợ, để họ yên tâm động viên cho chồng con tham gia chiến đấu bảo vệ quê hương đất nước.

Tuyên Quang ngày 04/3/2020

T.Đ.H

 

Lượt xem:99 Bản in

Tin mới nhất









Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
148

Lượt truy cập: