TRUNG THU CỦA THIỆN. TRUYỆN NGẮN CỦA ĐỖ XUÂN THU
Thứ 5, ngày 19 tháng 9 năm 2019 - 8:29

Dạo này, cu Thiện vui lắm. Còn hai tuần nữa là bước vào năm học mới. Ba tháng nghỉ hè vui chơi thỏa thích cũng sắp qua. Thứ hai vừa rồi, nó đã đi tập trung ở trường. Gặp cô giáo và lũ bạn, cu Thiện mừng vui khôn xiết. Cô giáo hớn hở cười dang tay đón nó và các bạn. Cô hỏi đủ thứ chuyện rồi cô hướng dẫn cho chúng nó chuẩn bị năm học mới. Cu Thiện cùng các bạn cũng ríu rít hỏi thăm nhau. Vậy là nó đã thực sự lên lớp bốn rồi. Em nó, thằng Thụy cũng vào lớp hai. Hai anh em cùng trường. Vui đáo để.

Hôm qua, mẹ Xuyến đã đưa hai anh em Thiện Thụy đi sắm sửa quần áo, sách vở. Mẹ mua về bao nhiêu là đồ mới. Quần áo, sách vở, đồ dùng học tập, cả giày dép nữa… Mắt cu Thiện ngời lên khi cầm những thứ đó trên tay. Nó ướm mình mặc thử bộ quần áo mới. Xúng xính, nổi bật, thơm nồng mùi vải mới. Bố nó cùng ông bà xúm lại tấm tắc khen. “Đẹp! Đẹp quá! Hai thằng nhà bà lớn tướng rồi! Vào năm học mới phải ngoan và học giỏi nha!”. Bà kéo cả hai đứa vào lòng và nói. Cu Thụy ứ hự. Mắt nó không rời vạt áo mới. Cu Thiện thì khư khư cầm quyển sách Tiếng Việt lớp bốn trên tay. Nó mở xem, dán mắt vào hình ảnh và những con chữ. Rồi nó ấp quyển sách vào mặt hít hà. Mùi thơm sách mới khiến nó lâng lâng.

Cùng với niềm vui vào năm học mới, cu Thiện còn một niềm vui lớn nữa. Đó là anh em nó cùng lũ thiếu nhi cả xóm đang rộn rịp chuẩn bị đón Tết rằm Trung thu. Náo nức lắm. Rạo rực lắm. Tối nào, hai anh em nó cũng ra nhà văn hóa xem các anh các chị tập nghi thức đội. Trống ếch gõ “tùng tù... tùng”. Còi trên miệng anh chị phụ trách thổi “toét toe toét”. Bước chân của đội thiếu nhi rầm rập trên sân. “Mốt hai mốt! Mốt hai mốt!”. Thúc giục lắm. Rồi cu Thiện cũng được đứng vào hàng. Nó bắt chước các anh chị đội viên lớn vung tay, rập chân. Mới đầu rất chệch choạc. Cô Hoa phụ trách đội phải uốn nắn, hướng dẫn, chỉ bảo từng động tác cho nó. Sau rồi, nó cũng quen. Cũng “mốt hai mốt” oai ra phết. Riêng cu Thụy và những đứa nhỏ khác phải đứng ngoài. Chúng còn bé quá, chưa thể theo đội được. Tuy nhiên, không chịu ngồi yên, chúng liền bắt chước các anh chị, xếp đội hình và cũng “mốt hai mốt” như thật. Cãi nhau chí chóe. Tranh nhau đứng trước, đứng sau. Lộn xộn đến buồn cười. Dưới ánh trăng ngời ngợi, bóng lũ trẻ trên sân nhà văn hóa lung linh. Đoàn thiếu nhi rồng rắn theo nhịp “tùng rinh rinh” của tiếng trống ếch vòng quanh sân. Làng quê rộn ràng hẳn lên. 

Khi đã tương đối thuần thục, cô Hoa chuyển cả đội sang tập rước đèn. Đèn ông sao, đèn con cá, đèn lồng… Đủ các loại. Cu Thiện tuổi hổ. Ông nó làm cho nó cái đèn ông sao. Ông cắt hình con hổ dán vào khoang chính giữa đèn. Bật pin lên, đèn sáng, hình con hổ rõ mồn một. Cu Thụy tuổi rồng cũng vậy. Chỉ khác là ông nội thay con hổ bằng con rồng cho nó. Cơm tối xong, hai anh em Thiện Thụy háo hức cầm đèn chạy ào đến nhà văn hóa. Lũ bạn chúng cũng đã tới từ lâu. Trên tay đứa nào cũng một chiếc đèn với những hình dáng khác nhau. Tất cả cùng bật sáng. Vàng, trắng, đỏ, tím… đủ các màu sắc. Sân nhà văn hóa lung linh. Trên trời, trăng sao vằng vặc. Dưới sân, đèn sao tỏ mờ. Lũ đèn này lúc thì lặng lẽ trôi đi như dòng sông ánh sáng, lúc khác lại múa may chao đảo như lũ đom đóm rộn ràng trong đêm. Một tay giơ đèn, một tay vung vẩy, miệng “mốt hai mốt”, chân rập theo nhịp trống, tiếng còi, đứa nào đứa ấy hãnh diện lắm. Chả thế mà cu Thiện chỉ mong trời chóng tối để được đi tập nghi thức. Mấy tối nay, trăng sáng lắm rồi. Đội hình của nó đều và đẹp lắm rồi. Nhất định rằm Trung thu này, đội thiếu nhi thôn nó sẽ nhất làng, nhất xã cho mà xem.

Tối đã vui như vậy. Ngày lại càng vui hơn. Cu Thiện cùng lũ trẻ xúm xít quanh người lớn làm xe mô hình. Mấy năm gần đây, làng Cổ Cò học theo Lễ hội Thành Tuyên cũng làm các mô hình để đón rước Trung thu. Kể cũng phải. Thiếu nhi như cu Thiện thì rước đèn, duyệt nghi thức đội. Xe mô hình thì dành cho lũ trẻ như cu Thụy ngồi hò reo và người lớn thì đi theo cổ vũ. Trung thu thế mới vui, thế mới thành đêm hội của làng. Vì vậy, thôn nào cũng làm mô hình, mỗi thôn một chiếc. Rồng, cá, chim, phượng, rồi đèn kéo quân, tàu bay… được các nghệ nhân làng thi nhau thiết kế. Khung sắt, khung tre uốn lượn. Nilon, giấy màu, vải xanh vải đỏ đủ loại cắt dán. Đèn chùm, đèn màu, đèn nháy trang trí, chăng xung quanh. Ánh sáng, âm thanh được lập trình ăn khớp. Nhạc thế nào thì đèn nháy, chim múa thế ấy. Nghệ thuật vô cùng. Rất sáng tạo. Không chỉ lũ trẻ như cu Thiện háo hức mong Trung thu mà người lớn cũng rạo rực không kém.

Ông nội Thiện là người rất khéo tay và có con mắt thẩm mỹ. Vì thế, thôn giao cho ông thiết kế, chế tạo xe mô hình. Mấy anh chị đoàn viên thanh niên đến giúp ông. Ông trưởng thôn ngày nào cũng đến để đôn đốc. Nhà cu Thiện vì vậy mà vui hẳn lên. Hai anh em Thiện Thụy cứ xúm quanh ông và các anh chị thanh niên xem họ làm. Người vót nan tre uốn khung. Người hàn cây sắt làm giá đỡ. Người khác lại sơn vẽ pa-nô quảng cáo. Tất cả đều theo sự chỉ đạo nghệ thuật của ông nội Thiện. Ông vừa đôn đốc họ vừa cắt cắt, dán dán. Thiện, Thụy cũng loe xoe bắt chước làm theo. Vừa làm, ông vừa kể chuyện sự tích rằm Trung thu cho anh em cu Thiện và mọi người cùng nghe. Mấy anh chị thanh niên cũng có người lần đầu mới được nghe chuyện này. Anh Long con nhà bác Ngọc đấy, trông to đùng, lớn tướng ra mà cũng đâu có hiểu về chú Cuội, chị Hằng, về Thỏ Ngọc, Thiểm Thử... Bây giờ, nghe ông nội Thiện kể, anh ấy cũng mới vỡ lẽ ra đấy chứ. 

Minh họa: Tân Hà

 

Chẳng những hiểu về sự tích rằm Trung thu, hai anh em Thiện Thụy còn được ông dạy cho thuộc lòng hai bài đồng dao về ông trăng và ông sao. Chập tối, cứ trăng lên là hai đứa lại tranh nhau đọc. Vừa cầm đèn ông sao đuổi nhau quanh sân, quanh chiếc xe mô hình đang hình thành, chúng vừa đọc. “Ông giẳng ông giăng/ Xuống chơi với tôi/Có nồi cơm nếp/Có nệp bánh chưng/ Có lưng be rượu/Có thiếu đánh đu…”. Cu Thiện đang đọc tới đây thì cu Thụy lanh chanh chen ngang: “Ông sảo ông sao/Ông vào cửa sổ/Ông ở với tôi/Ông ngồi xuống chiếu/Tôi biếu củ khoai? Ông nhai tóp tép…”. Thế là đứa ông trăng, đứa ông sao, hai đứa cùng gào lên, chẳng đứa nào chịu đứa nào. Rồi cu Thụy lăn đùng ra khóc lóc bắt đền. Bà nội vội chạy tới đỡ nó, dàn hòa. Cu Thiện cũng ấm ức không kém. Ông nó vội chỉ tay lên trời nói: “Trăng sao vằng vặc kia kìa. Các ông ấy nhìn thấy cười cho đấy. Ai lại khóc nhè nào. Thôi. Nín đi. Chuẩn bị mà đi tập nghi thức đội chứ”. Vừa lúc đó, tiếng trống ếch thì thùng vọng tới. Hai anh em Thiện Thụy tỉnh như sáo. Chúng liền đòi mẹ Xuyến đưa ngay sang nhà văn hóa để cùng lũ bạn vui đùa dưới trăng.

Mùa thu là mùa của trái chín. Đúng là vậy. Bao nhiêu là thứ quả trong vườn. Mẹ Xuyến giải thích cho Thiện biết: Mùa xuân hoa nở, mùa hạ quả lớn, mùa thu quả chín để cho mọi người đón rằm Trung thu. Vườn nhà Thiện có hai loại quả chính. Đó là bưởi và hồng. Những quả bưởi tròn căng, trĩu cành đung đưa trong gió. Những quả hồng thì vàng nâu óng ánh như những chiếc đèn lồng xinh xinh đậu kín trên cành. Mẹ Xuyến hạ bưởi, trẩy hồng xuống. Bưởi tròn như trái bóng. Hồng nhỏ xinh vểnh tai thật dễ thương. Mẹ đổ hồng vào vại ngâm. Vài ngày sau, mẹ vớt ra. Hai anh em Thiện Thụy khoái chí thưởng thức hương vị đầu mùa của bưởi và hồng trước khi mẹ đem chúng ra chợ bán. Mẹ bảo vào năm học mới cần nhiều tiền lắm. Mua sắm sách vở quần áo, đóng tiền xây dựng nhà trường. Quần áo, sách vở, giày dép hôm nọ của hai anh em Thiện Thụy đều từ bưởi, từ hồng mà ra cả đấy. Mẹ còn mua na, mua chuối, ổi, mua các thứ hoa quả khác nữa về cho cả nhà thưởng thức. Thế nên, nhà Thiện đủ thứ quả, tha hồ ăn. Rằm Trung thu này, mâm cỗ trông trăng nhà Thiện nhất định phải to. Bánh kẹo, hoa quả đủ thứ. Chỉ nghĩ thế, nó đã vui lắm rồi. Ôi, Tết Trung thu sao mà hấp dẫn thế! Vừa được chơi vui, vừa được phá cỗ. Thích thật!

  Còn một tuần nữa thì tới rằm. Năm học mới cũng đã bắt đầu được một tuần nay. Không khí Tết Trung thu tràn ngập khắp làng quê ngõ xóm. Lũ trẻ háo hức mong ngày mong đêm. Được đi học, chúng càng có điều kiện tụ tập, bàn tán. Đứa nào cũng nói về ngày Tết của trẻ con này. Cu Thiện ra vẻ hiểu biết. Nó nhắc lại những câu chuyện về Trung thu mà ông nội nó đã kể. Cả bọn phục nó lắm. Rồi chúng lại xi xao về xe mô hình, về các loại đèn ông sao, về đội ngũ nghi thức đội… Đứa nào đứa nấy đều bảo xóm nó là nhất.

Tối đến, người ta bắt đầu diễu hành. Các trục đường chính của xã đều rộn vang tiếng trống ếch, tiếng đài loa. Xe mô hình đi trước. Đội nghi thức rước đèn theo sau. Lũ trẻ con lau nhau chạy sau rốt. Một số đứa bé hơn được ngồi trên xe mô hình hoặc xe máy, xe đạp của bố mẹ chúng. Người lớn đi cổ động, hộ tống hai bên. Cả đoàn rồng rắn diễu qua các ngõ xóm. Đi đến đâu, nhập tiếp người của xóm đó đến đấy. Ai không đi được cũng chạy vội ra ngõ để xem. Tiếng trống, tiếng đài loa, tiếng nói cười râm ran. Đèn các loại sáng đủ màu nối đuôi nhau rập rờn trôi đi. Vui nhất là khi các đoàn gặp nhau. Xóm nọ chào hỏi xóm kia. Thôn nọ kê kích thôn kia. Chẳng thôn nào chịu thôn nào. Tất cả cứ ngời ngợi dưới trăng mà khoe hình, khoe sắc.

Những tối rước “nháp” này đội thiếu nhi của Thiện không phải “mốt hai mốt”. Chúng chỉ cầm đèn ông sao đi theo đội hình. Không lộn xộn như lũ trẻ mẫu giáo, như lớp một lớp hai, bọn Thiện theo sự chỉ huy của các anh chị phụ trách đi nghiêm chỉnh lắm. Đứa nào đi trước, đứa nào đi sau, cầm đèn tay nào, khi nào thì giơ đèn lên cao, khi nào thì hát… Tất cả đều phải thống nhất theo hiệu lệnh. Có như vậy, đêm rằm này, duyệt đội ngũ ở sân ủy ban trước khi phá cỗ mới có thể giật giải được. Quan trọng lắm. Chứ có đâu như lũ trẻ con cu Thụy. Nghĩ vậy, Thiện cảm thấy mình oai hẳn lên. Nó bám sát đội hình và tuyệt đối chấp hành sự chỉ huy của cô Hoa phụ trách.

Cuối cùng, rằm Trung thu cũng tới. Cả ngày đó, nhà nào cũng tất bật sắm cỗ. Bánh kẹo, hoa quả đủ thứ. Mẹ Xuyến đi chợ mua sắm thêm mấy thứ. Bố Thiện ở nhà thịt gà, thổi xôi. Ông bà nội sửa soạn ban thờ, chuẩn bị mâm hoa quả, bánh kẹo để tối bày ra sân trông trăng. Hai anh em Thiện Thụy chạy nhảy tung tăng xung quanh ông bà, bố mẹ xem làm cỗ. Đứa nào cũng mong trời chóng tối để đi thi đội ngũ, thi rước đèn ông sao, để được trông trăng phá cỗ. 

Chập tối, ông trăng tròn vành vạnh từ từ nhô lên phía trời đông. Ánh vàng ánh bạc trải khắp làng quê, thôn xóm. Hai anh em Thiện Thụy cùng bố mẹ đến nhà văn hóa. Cô Hoa tập trung đội hình. Thiện cầm đèn ông sao đứng vào hàng. Cu Thụy cùng bố mẹ đứng ngoài xem. Đội thiếu nhi duyệt qua một lần đội ngũ. Sau đó, xe mô hình tiến ra cổng. Tiếp theo là đội thiếu nhi. Sau đó là mọi người. Tất cả thành một đoàn rồng rắn rước đèn diễu hành lên sân ủy ban xã. Trống ếch tùng rinh. Nhạc loa thì thùng. Tiếng cười, tiếng nói rộn rã. Khắp các ngả đường, những đoàn rước sách inh oang. Không khí Tết Trung thu tưng bừng, rộn rã

Sân ủy ban chật cứng trẻ con. Người lớn đứng xung quanh. Rất nhiều xe mô hình. Đèn sao đủ các kiểu. Sân khấu trang hoàng lộng lẫy. Điện sáng, trăng sáng, đèn sáng. Không khí thật rầm rộ. Sau chương trình văn nghệ là thi duyệt đội ngũ và rước đèn. Đoàn làng Cổ Cò của Thiện đi đầu tiên. Đội hình đẹp, đi đều. Đèn sao ngời ngợi. Mọi người tập trung theo dõi. Qua lễ đài, theo tiếng còi của cô Hoa và khẩu lệnh hô “mốt hai mốt” của chú Hiếu, đội hình của Thiện trông càng oách. Chẳng khác gì các chú bộ đội duyệt binh. Thiện một tay giơ cao đèn ông sao, một tay vung theo nhịp bước. “Chiếc đèn ông sao sao năm cánh tươi màu…”. Tiếng hát trên loa làm nền phụ họa khiến đội ngũ càng khí thế.

Diễu một vòng, đoàn quay về chỗ cũ. Làng khác lại tiếp tục. Cứ thế cho đến hết. Cuối cùng, ban tổ chức công bố kết quả. Làng Cổ Cò giải nhất. Thiện và lũ trẻ nhảy cẫng lên vui sướng. Sau đó là phá cỗ. Vẫn là những chiếc kẹo, múi bưởi hàng ngày nhưng lúc này nó lại ngon và thơm đến thế.

Trên trời cao, trăng tròn như cái đĩa vô tư vằng vặc sáng. Dưới sân, lũ trẻ và đèn sao xôn xao. Trung thu của Thiện thật tuyệt vời.

Đ.X.T

 

Tin mới nhất









Lượt xem: 44 views    Bản in

Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
12

Lượt truy cập:
381.712