ĐỘC ĐÁO THUỐC TẮM TRUYỀN THỐNG CỦA DÂN TỘC DAO. BÀI, ẢNH CỦA BÀN MINH ĐOÀN
Thứ 3, ngày 13 tháng 8 năm 2019 - 13:45

Dân tộc Dao có 9 ngành như Dao Đỏ; Dao Tiền; Quần Chẹt; Quần Trắng; Thanh Y; Coóc Mùn; Coóc Ngáng; Lô Gang; Áo Dài. Người Dao có tính cần cù chịu khó, tự sản tự tiêu săn bắt cá suối, hái rau măng mộc nhĩ nấm hương rừng và chăn nuôi gia cầm, gia súc và truyền thống tìm kiếm những thảo dược, đặc sản có sẵn từ thiên nhiên ban tặng… đặc biệt họ biết tìm các loại thảo dược lá cây quý có sẵn ở trong rừng mang về làm thuốc trị bệnh cho bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội. Những bài thuốc tắm thường ngày của người Dao có tác dụng làm giảm bớt những cơn đau mỏi khi đi lao động sản xuất về, đặc biệt là lá thuốc tắm cho sản phụ rất tốt cho người mới sinh nở, phụ nữ người Dao sau khi sinh không thể thiếu được nồi thuốc tắm của dân tộc mình.

Người Dao lên rừng tìm kiếm, thu hái những loại lá cây thuốc hỗn hợp mang về chặt nhỏ đun nước tắm giúp phục hồi sức khỏe, lưu thông khí huyết, dễ ăn dễ ngủ, phòng và chống bệnh hậu sản đồng thời làm sạch nhanh các sản dịch và giải độc cho sản phụ, một nồi thuốc tắm đẻ của người Dao phải có đến hàng chục loại cây thảo dược. Đây là thuốc tắm gia truyền kỳ diệu từ nhiều loại thảo mộc của người Dao từ xa xưa truyền lại, ngành Dao nào cũng biết lấy về sử dụng…

Đến với thôn Ao Búc, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, hỏi thăm về bài thuốc tắm lá cây sau khi sinh xong của ông Bàn Văn Tài và Bàn Văn Ba, thì ai cũng biết. Ông Tài và ông Ba là hai anh em ruột người dân tộc Dao Coóc Mùn, sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống hái dược liệu cứu chữa bệnh cho con người, nhất là đồng bào các dân tộc ít người sống ở miền sơn cước Tuyên Quang này. Từ nhỏ, hai anh em đã cùng bà nội lội suối, xuyên rừng trên khắp các sườn đồi núi để tìm những cây thảo dược quý trị bệnh cho loài người.

Là người con của núi rừng, được núi rừng ưu ái, và cái duyên với nghề, nên hai anh em nắm rõ từng loại thảo dược, tác dụng của chúng. Trong đó, đặc biệt những thảo dược làm thuốc tắm cho phụ nữ sau sinh. Khi trưởng thành, hai anh em lập gia đình và lập nghiệp ngay trên mảnh đất của quê hương Trung Yên, mang theo bài thuốc tắm gia truyền từ người mẹ truyền lại. Ở xã Trung Yên ngày bà Triệu Thị An mẹ của 2 anh em còn sống, bà đã giúp hàng trăm phụ nữ sau sinh có tinh thần sảng khoái, cảm giác nhẹ nhõm, khỏe khoắn để chăm sóc thiên thần bé nhỏ của mình rất tốt.

Chúng tôi tìm đến nhà hai anh em Tài - Ba vào một buổi sáng mùa hè oi nồng, mặc dù trời nắng nóng chang chang, hai anh em vẫn hì hụi chặt những đống lá cây thảo dược vừa được hái từ trên rừng về, anh bảo: Tranh thủ trời nắng chặt ra phơi khô cho khỏi mốc mới để được lâu dài. Hai anh em Tài - Ba, luôn tay chặt nhỏ hết mấy bao tải và tãi ra bạt phơi cho nhanh khô, vừa làm vừa trò chuyện với tôi, nói về tác dụng của nội thuốc và cách dùng thuốc tắm lá, mặc dù trong bao đã có tờ giấy ghi rất cụ thể. Chốc chốc lại có chuông điện thoại anh Tài - Ba luôn reo vang, người thì hỏi địa chỉ mua thuốc cho con dâu, cho vợ, người lại gọi để đưa địa chỉ lấy thuốc, người thì hỏi rõ hơn cách dùng... Tất cả khiến căn nhà lá miền sơn cước của hai anh em Tài - Ba nhộn nhàng hẳn lên với tiếng nói, cười vui vẻ bên cánh rừng đại ngàn này.

Sau khi đã rảnh việc, hai anh em Tài - Ba dành cho tôi ít thời gian ngắn ngủi chia sẻ về bài thuốc tắm bí truyền của mình anh bảo: Một nồi thuốc tắm cho sản phụ phải có đến hàng chục loại cây như: "Quề đài mhjây; Tằng hạp; Bùng mun mhjây; Cù tạy mhjây; Kièn muông lau; Dào mía; Puồng lầu; Càm chậu; Tồng lầu; Nàng chìa mhjây; Sình Pầu..." "Đây là bài thuốc gia truyền lâu năm từ khi tôi còn ở nhà bố mẹ đẻ truyền lại, rất hiệu quả cho phụ nữ sau sinh, mổ và nạo hút thai. Công dụng giúp phục hồi sức khỏe, lưu thông khí huyết, dễ ăn dễ ngủ, phòng và chống bệnh hậu sản đồng thời làm sạch nhanh các sản dịch và giải độc cho sản phụ”.

Cách dùng của bài thuốc này cũng đơn giản, vì được ông Tài - Ba tư vấn rất kỹ lại có giấy hướng dẫn khá chi tiết. Trung bình mỗi sản phụ tắm 2 gói trong một tháng. Mỗi gói thuốc chia thành 2 phần bằng nhau, được đun sôi lên để xông và tắm trong 15 ngày. Người dùng tuyệt đối không pha nước lã, nước mưa, nước đục vào nước thuốc tắm, nước uống thì pha uống như nước chè hàng ngày, uống đến khi thấy nhạt rồi mới bỏ đi pha ấm khác.

Mỗi ngày, sản phụ cho một xô nước cùng thuốc, đun sôi khoảng mười phút. Trước khi tắm, lấy một cái chăn trùm kín để xông hơi, xông khoảng năm phút thấy trong người nóng toát mồ hôi, khi đó các chất độc trong người đã phát tán ra ngoài giúp cơ thể trở nên khỏe khoắn dễ chịu hơn. Sau đó dùng nước thuốc đã xông để tắm, lấy khăn sấp nước lau từ bả vai ra sau cánh tay rồi tiếp tục lau lên hai vai và tắm bình thường, có thể dùng khăn mền sấp ướt khăn tắm cho cả em bé rất tốt. Sau khi tắm xong lau khô người, không tráng lại bằng nước thường.

Đối với những sản phụ bị khâu hoặc mổ, tắm khi vết mổ đã khô và ngồi ngâm nước được càng nóng vết khâu vết mổ càng nhanh lành, tắm xong nên đi ngủ một giấc sức khỏe càng nhanh chóng hồi phục. Tính từ ngày đẻ đến ngày thứ 25, sản phụ lấy bã thuốc đun sôi để gội đầu.

Thuốc uống mỗi ngày uống một nhúm cho vào đun sôi kỹ đổ vào phích hoặc ấm để uống dần. Gói thuốc uống dùng sau 30 ngày ở cữ, sang đến ngày 31 sản phụ cho gói thuốc nhỏ vào trong siêu và 2 bát nước đun sôi kỹ rồi uống, đun đến khi nào nhạt thì thôi.

Với mục đích phát huy thế mạnh của “đặc sản” này, cây dược liệu tắm lá thuốc người Dao của hai anh em Tài - Ba đã góp phần bảo vệ sức khỏe, giúp cho chị em phụ nữ sau cơn vượt cạn sớm lấy lại sinh khí để đón chào ngày mới bên những thiên thần nhỏ bé của mình.

B.M.Đ









Lượt xem: 22 views    Bản in

Các tin đã đăng:
   SÔI ĐỘNG HỘI ĐUA THUYỀN KAYAK TRÊN HỒ THỦY ĐIỆN TUYÊN QUANG. NGUYỄN PHI KHANH - Đăng ngày:  13/08/2019
   VỀ LẠI ĐIỆN BIÊN. BÚT KÝ CỦA NGUYỄN HỮU DỰC - Đăng ngày:  13/08/2019
   CON CUA ĐỒNG. TRUYỆN NGẮN CỦA NGUYỄN ĐÌNH LÃM - Đăng ngày:  13/08/2019
   CHUYỆN CỦA MẸ. TRUYỆN NGẮN CỦA TRẦN HUY VÂN - Đăng ngày:  13/08/2019
   ĐÌNH GÀNH NGANG, ĐỀN MẪU GÀNH NGANG. PHÙ NINH - Đăng ngày:  21/07/2019
   CẦU CHẢ-CÂY CẦU BẮC QUA HAI THẾ KỶ. BÚT KÝ CỦA LÊ NA - Đăng ngày:  21/07/2019
   CỤ HOÁT. TRUYỆN NGẮN CỦA THÙY DUNG - Đăng ngày:  21/07/2019
   KỶ NIỆM VỀ TRẠI SÁNG TÁC VŨNG TÀU. TÂN ĐIỀU - Đăng ngày:  21/07/2019
   TIẾNG GỌI LÚC NỬA ĐÊM. TRUYỆN NGẮN CỦA VƯƠNG HUYỀN NHUNG - Đăng ngày:  21/07/2019
   BÍ MẬT VÀ THẦN CHẾT - Đăng ngày:  04/07/2019

Tổng số: 534 | Trang: 1 trên tổng số 54 trang  


Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
26

Lượt truy cập:
380.403