CON CUA ĐỒNG. TRUYỆN NGẮN CỦA NGUYỄN ĐÌNH LÃM
Thứ 3, ngày 13 tháng 8 năm 2019 - 13:46

Từ những năm giữa thế kỷ hai mươi đổ về trước, tôi chả thấy ai nói đến chuyện nuôi cua. Bởi vì ngày ấy, cua thiên nhiên nhiều lắm. Ra đồng bắt một lúc đầy giỏ, nuôi làm gì? Bây giờ cua hiếm dần, hóa đặc sản, rất đắt. Tính kỹ ra, cua đắt hơn thịt lợn nhiều. Ngày xưa, cua là món ăn của người nghèo. Bây giờ, người giàu mới dám nghĩ đến chuyện ăn cua. Người nghèo phải ăn thịt. Cho nên người ta nghĩ đến chuyện nuôi cua. Tôi cũng nuôi.

Minh họa:  Tân Hà

 

Chỗ tôi, phố phường tiếp giáp với đồi núi. Ở chợ phố, thỉnh thoảng tôi thấy người ta bán cua núi, họ buộc thành từng xâu. Thứ này luộc chấm mù tạt, ăn hay ra phết. Nhà tôi tọa ngay chân núi. Tôi nảy ra ý định nuôi thứ này. Hôm ấy gặp, tôi mua mươi xâu về thả hốc đá sau nhà. Mươi hôm sau, chẳng biết chúng đi đâu sạch. Tìm kỹ khắp quanh đấy, chả thấy con nào. Thế là mất toi mấy trăm bạc. Nuôi cua núi thất bại, tôi bèn nghĩ đến chuyện nuôi cua đồng. Cua đồng nuôi ao, nuôi ruộng. Ao ruộng có bờ thì còn kiểm soát được. Nuôi cua núi thì trùng điệp thế kia kiểm soát làm sao?

Gần nhà tôi có một vùng gần như hoang vu, toàn bùn và cỏ. Tôi làm giấy xin mượn địa phương, cải tạo thành cái ao to và làm vài mảnh làm ruộng trồng lúa nuôi cua đồng chơi. Sự cải tạo này, với đôi bàn tay và xẻng cuốc, tôi hoàn toàn tự làm lấy, không thèm thuê máy đào, máy xúc gì sất. Sẵn sức trai, tôi xoay trần, lao động hùng hục. Chỉ chưa đầy sáu tháng, tôi đã có một cơ ngơi khá hoành tráng.

Cái gì tôi cũng thích tự làm theo ý mình. Tôi làm để tôi chơi, tôi thích. Chứ có phải tôi làm cho người khác chơi, cho người khác thích đâu? Ai chê mặc kệ. Tôi tự thiết kế theo kiểu của tôi.

Gọi là nuôi cua chơi, nhưng ý tưởng sâu xa của tôi là vừa chơi, vừa làm kinh tế hẳn hoi. Tôi sẽ nuôi nhiều, dùng cho gia đình một phần, chủ yếu cung cấp cho thị trường. Tôi rất tin tưởng rằng sẽ có thu nhập cao.

Nuôi cua, nhưng tôi nuôi cả cá. Cá chép, cá diếc, cá rô nuôi ruộng, nuôi ao rất mau lớn và chóng béo. Nhưng mục đích của tôi là ở con cua đồng. Nuôi cua, có người xây quang bờ để cua khỏi đào hang và bỏ đi. Tôi không làm thế. Tôi tạo môi trường y như tự nhiên. Bờ đất, cua tha hồ đào hang.

Thỉnh thoảng nhớ ngày xưa, tôi lội xuống tìm hang, móc. Thì ra, móc cua rất khoái. Tôi lên rừng tìm những cây sung lớn, sung nếp cành lá xum xuê, đã có quả, đánh về trồng trên bờ ao. Giống sung nếp quả đẹp lắm. Quả nhỏ thôi, chi chít thành chùm. Quả sung xanh ngắt mang ra phố bán để họ muối chua, hoặc cầm cả chùm, vặt từng quả chấm muối nhắm rượu. Bây giờ những bậc đại gia ăn nhiều đạm sợ gút, họ thích dùng những thứ này, vừa thanh cao, vừa lành. Các bậc văn nhân thi sỹ họ cũng thích nhắm rượu với sung xanh. Họ bao giờ cũng sống khác đời mà. Quả sung không muốn bán xanh thì kệ nó chín. Sung chín rụng xuống ao, cá ăn. Cá ăn sung chín rất mau nhớn và chóng béo. Cá mau nhớn và chóng béo để làm mồi cho cua. Cua rất thích ăn thịt cá. Cua ăn cá rất mau nhớn và cũng chóng béo. Bắt cua cái béo về nấu riêu thưởng thú vị lắm.

Những cây sung to, lòa xòa bóng mát. Dưới bóng râm, sóng nước hiền hòa. Quả sung chín, rơi cái tõm, gọi đàn cá bỗng to lừng lững như những cái phích lượn lờ, quẫy tung bọt. Bờ ao từng đàn cua nhởn nhơ… Đang thả hồn rập rờn trong sóng nước và mơn man trong gió rừng thì ông bạn đồng nghiệp của tôi xuất hiện. Hắn cũng nuôi cua, nhà hắn bên kia núi. Hai nhà cách nhau một con đèo. Hắn thủng thẳng:

- Ông Bình này.

- Gì?

- Cho hỏi một tẹo.

- Hỏi gì?

- Ngoài cái cách tháo ao, ông bắt cua, kiểu gì?

- Thiếu gì kiểu.

- Kiểu gì, bảo nhau một tẹo.

- Lội xuống, xắn tay áo, lần các hang ở bờ ao, móc là một. Kéo vó là hai. Thả rọ là ba.

- Quanh bờ ao nhà tôi xây gạch, làm gì có hang. Vậy tôi chỉ làm hai kiểu sau.

- Thì làm hai kiểu sau.

Nghe hắn nói, tôi thầm nghĩ, bờ ao nhà tôi toàn đất, cua tha hồ đào lỗ làm hang. Làm hang, nghĩa là làm tổ. Mà cái tổ là cái góc riêng của đời sống. Muôn loài, loài nào mà chả cần tổ? Sao lại tìm cách không cho con cua làm tổ? Đồ phát xít, đồ dã man!  Nghĩ thế, nhưng tôi chỉ nghĩ thầm trong bụng, không nói ra. Nói ra sợ hắn giận. Mà đồng nghiệp giận nhau thì buồn lắm. Buồn hơn mưa rừng chiều.

Đặng, tôi phổ biến cho hắn vài chiêu bắt cá, bắt cua. Bắt cá có chiêu này, tôi cho là nhàn nhất, mà cũng khoái nhất. Rừng nhiều nứa ngộ, chọn cây thật to, mỗi gióng cắt thành một cái ống, chọc thủng một lỗ dưới đáy, buộc dây quẳng xuống ao. Chỉ để một lúc, kéo lên, có cá ở trong rồi. Con nào người ăn, con nào thả lại, con nào băm cho cua, tùy. Cua thì phải chẻ nứa rọ và trong để mồi nhử. Tôi bày cho hắn cách đan rọ cua, hắn khoái lắm.

Chỉ một điều, tôi giấu kỹ không bao giờ nói cho hắn biết. Đó là, đã nuôi cua thì phải nuôi cá. Nuôi cá làm thức ăn cho cua. Nhưng nhất định phải nhớ, không được nuôi cá chuối. Ao có con cá chuối nào phải tìm mọi cách diệt cho bằng sạch. Cá chuối rất thích cua. Mà nó ăn lại rất khỏe. Không những tôi không nuôi, mà thỉnh thoảng tóm được vài con chuối con, tôi mang làm quà cho hắn để hắn quẳng xuống ao nhà hắn. Hắn thích lắm, cứ cảm ơn tôi hoài. Chơi với bạn đồng nghiệp kiểu ấy, kể cũng là chơi bẩn. Nhưng thôi, bẩn cũng mặc kệ. Thương trường mà. Nghĩ nhiều hại não.

*

Gọi là nuôi cua, nuôi cá nhưng thực chất lại chả phải nuôi gì. Chỉ đào ao, làm ruộng rồi kiếm một ít cua giống, cá giống quẳng xuống đấy. Đất và nước tất phải sinh phù du. Phù du nuôi cả hai. Cá tìm bắt những con cua mới lột xác, cua mới đẻ mà cải thiện để mà mau nhớn, để mà sinh sôi. Cua tìm bắt cá mà chén. Thỉnh thoảng mình hỗ trợ loài này, hoặc loài kia để cân bằng sinh thái. Đồng thời giữ môi trường làm sao cho khỏi ô nhiễm. Thế thôi, có gì đâu.

Thế nghĩa rằng, nói không nuôi mà nuôi đấy. Nói nuôi mà không nuôi đấy. Làm được như vậy không dễ đâu. Khó phết. Tôi khoái con cua đồng lắm. Trong tất cả các món ẩm thực, tôi khoái nhất món riêu cua. Riêu cua vừa giàu chất đạm, giàu chất khoáng, rất bổ dưỡng, nhất là đối với người thành phố. Mùa nóng bức, ngồi dưới giàn thiên lý thưởng gió rừng mà húp bát riêu cua có mẻ, có hành. Ăn kèm với rau rút, kinh giới thật đậm đà vị quê hương. Khoái vô cùng.

Thì ra, nuôi cua, ngoài chuyện tạo thực phẩm sạch phục vụ gia đình và cộng đồng, tôi thấy nuôi cua còn cho thu nhập rất cao. Chỉ sau vài vụ thu hoạch, tôi đã nâng cấp được căn nhà khang trang hơn trước nhiều, với đầy đủ tiện nghi phục vụ sinh hoạt ở mức tiên tiến. Sau vài vụ nữa, tôi sắm một cái ô tô bán tải vừa để thỉnh thoảng chở vợ con đi chơi thành phố, vừa để chở cua đi bán. Lúc nào trong túi cũng rủng rỉnh tiền. Đời sống được.

N.Đ.L

 

 









Lượt xem: 20 views    Bản in

Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
11

Lượt truy cập:
380.403