CHÙA PHẬT LÂM. PHÙ NINH
Thứ 2, ngày 6 tháng 5 năm 2019 - 8:8

Vào năm 2005, khi làm nương, người dân phát hiện rất nhiều mảnh gạch, ngói trên đồi Gò Chùa, thuộc thôn Trại Xoan, xã Nhữ Hán, huyện Yên Sơn.

Sau đó, Bảo tàng tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Viện Khảo cổ học Việt Nam tiến hành hai đợt khai quật.

Nghiên cứu các di vật phát hiện được, khẳng định đây là dấu tích chùa Phật Lâm. Vị trí chùa ở lưng chừng núi Man vì thế còn gọi là chùa Núi Man. Phật Lâm là ngôi chùa lớn thời Trần (thế kỷ XIII - XIV), với cấu trúc điển hình gồm: Tháp đất nung, sân chùa, nền chùa, hệ thống thoát nước,  đường đi, bậc thềm lên xuống. Chùa có diện tích 2.000 m2. Xung quanh khuôn viên kè đá phiến hình chữ nhật. Mái chùa lợp ngói mũi lá, dui mè đóng đinh sắt. Cách thức sử dụng ngói mũi lá lợp mái trong kiến trúc chùa lần đầu tiên xác định được ở di tích này.

Những hiện vật đồ gốm sứ, đồ sành, đồ đồng, dùng trong sinh hoạt và thờ cúng, chứng tỏ chùa tồn tại một thời gian dài cho đến đầu thế kỷ XIX.

Hai đợt khai quật còn phát hiện nhiều di vật kiến trúc có giá trị: Tháp men nâu, tháp men xanh, tháp đất nung trang trí lá đề, phù điêu, tượng đầu người mình chim nâng đỡ mái, tường trang trí hoa chanh. Đặc biệt là các mảnh tháp có đánh số tầng và ký hiệu chỉ hướng, căn cứ vào đó xác định được ngôi tháp có 9 tầng. Mỗi tầng tháp gồm 2 phần: Tường tháp hoa chanh và mái tháp do nhiều khối gạch chuyên dụng ghép lại với nhau. Đế tháp là tòa sen lớn với 2 lớp cánh lồng. Cánh sen mập, chắc khỏe, gọt giũa kỹ càng.

Cách chùa khoảng 200m, tìm thấy một giếng cổ, đường kính bên trong trên 1m, có niên đại cùng thời với ngôi chùa. Giếng được xây bằng loại gạch chuyên dụng: Viên gạch khối chữ nhật, mặt trong hình lòng máng. Khi xây, gạch được xây nghiêng, bề mặt phía trong của gạch tạo lòng giếng hình tròn một cách tự nhiên.

Sự kiện phát hiện chùa Phật Lâm cung cấp cho các nhà nghiên cứu nhiều tư liệu giá trị về lịch sử, văn hóa, tôn giáo. Nổi bật trong đó là tư liệu về  kiến trúc, vật liệu, cách dựng tháp, hình dáng tháp, trang trí trên tháp.

Năm 2010, chùa Phật Lâm được đầu tư phục dựng theo phong cách kiến trúc thời Trần. Vị trí chùa trên một thế đất đẹp, trước mặt là thung lũng rộng; bên phải dãy núi Cát, núi Hiểm, núi Nghiêm trải dài; bên trái núi Là cao ngất, cùng với núi Man nối nhau trùng điệp. Thác nước từ trên núi Man đổ xuống lượn vòng qua thung lũng. Núi non, khe suối tạo cho chùa có một không gian kỳ thú, huyền diệu.

Chùa Phật Lâm phục dựng bằng vật liệu kiên cố, kiến trúc hình chữ Đinh (J), gồm hai tòa: Thượng điện và Thiên hương. Bên trái Thượng điện là ban thờ Đức Thánh Hiền, bên phải thờ Đức Ông. Tòa Thiên hương là nơi thờ Phật; ba pho tượng Tam thế đặt ở vị trí trang nghiêm, hình dáng, kích thước như nhau, phía dưới là tượng Adi đà ngồi trên tòa sen.

Trong năm, chùa Phật Lâm có các ngày lễ lớn:

Đại lễ bản chùa: Ngày 9 tháng Giêng. 

Lễ Thanh minh: Ngày 10 tháng Ba.

Lễ Phật đản: Ngày 15 tháng Tư.

Lễ Vu lan: Ngày 15 tháng Bảy.

Trong ngày lễ, bà con địa phương sở tại và các vùng lân cận tấp nập vãn cảnh chùa lễ Phật,  cầu sức khỏe, may mắn, phát đạt. Sau phần lễ là hội vui với các trò chơi dân gian như kéo co, tung còn, đẩy gậy.

Ngày mùng một và ngày rằm hàng tháng cũng thường xuyên có khách thập phương đến chùa thắp hương.

P.N

 









Lượt xem: 47 views    Bản in

Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
14

Lượt truy cập:
380.438