ĐỀN PẮC TẠ. PHÙ NINH
Thứ 6, ngày 8 tháng 3 năm 2019 - 13:33

Huyện Nà Hang có một ngôi đền cổ nằm sát bờ, nơi hợp lưu sông Gâm và sông Năng. Núi Pắc Tạ sau lưng tạo cho đền thế “tựa sơn đạp thủy”. Pắc Tạ là ngọn núi cao nhất về phía đông sông Gâm. Kỳ lạ là, mỗi góc nhìn núi lại hiện lên hình dáng khác nhau. Có góc thấy con voi đứng lặng, có góc thấy nậm rượu khổng lồ. Pắc Tạ được xem như một biểu tượng của Nà Hang nhiều truyền thuyết và cổ tích. Cũng vì lẽ đó mà đền mang tên núi.

Tương truyền, những năm trấn thủ Tuyên Quang, khoảng giữa thế kỷ XIII, Chiêu Văn Vương  Trần Nhật Duật đem lòng yêu con gái một tù trưởng. Ngày rước dâu về kinh, đoàn thuyền đi trên sông Gâm chẳng may gặp cơn lốc xoáy. Cô dâu tử nạn. Tiếc thương vô hạn, Nhật Duật lệnh cho quan lại, dân chúng cố tìm vớt thi thể nàng. Có người họ Ma đã làm được việc đó. Nhật Duật trọng thưởng rồi sai lập đền thờ tại nơi tìm thấy thi thể người con gái đoản mệnh. Dòng họ Ma được giao lo việc thờ cúng. Ban đầu đền làm bằng tre nứa, dựng bên tả ngạn sông Năng. Một hôm trời nổi cơn dông, gió cuốn mái đền bay sang rẻo đất đối diện. Cho là điềm lành, dân chúng bèn dựng ngôi đền mới, khang trang hơn dưới chân núi Pắc Tạ.

Lễ hội đền Pắc Tạ nhằm ngày hoàng đạo tháng 3 và tháng 7. Năm nhuận mổ trâu, năm thường mổ lợn. Mâm cỗ sống bày đầu trâu hoặc thủ lợn đặt lên ban thờ chính, bên ngoài đặt mâm cỗ chín. Hàng tháng vào ngày rằm, mùng một đều có thắp hương.

Hiện nay đền chỉ còn lại dấu tích nền gạch.

Theo ông Ma Văn Lược, hậu duệ dòng họ thì kiến trúc đền hình chữ nhất, ba gian hai chái, sáu hàng cột, vách gỗ, lợp lá, cửa hướng ra sông Gâm. Nền cao hơn sân một mét, bó gạch xung quanh. Gạch bó nền màu hồng tươi, làm bằng đất đồi tại chỗ, không qua tinh luyện nên nhiều sạn sỏi, độ nung khá cao. Bằng vào các đặc trưng, đoán định gạch có niên đại thế kỷ XVII.

Các cấu kiện kiến trúc đều bằng gỗ, chạm khắc tinh tế. Chân cột bằng đá, hai thớt, trên hình tròn, dưới hình bát giác. Gian giữa phía trong cùng có gác lửng, bưng ván. Chính giữa đặt tượng "Đức Thánh Mẫu" bằng gỗ trong tư thế ngồi, mặc áo thụng, hai tay đặt trên đầu gối, kích thước như người thực. Phía trên khám thờ có bức đại tự: Đền thiêng Pắc Tạ. Các đồ tế tự gồm có: Hoành phi, câu đối, chuông, thanh la, bát hương.

Năm 1959, đền bị cháy, những đồ vật bằng gỗ cháy theo, những vật bằng kim loại và gốm sứ  bị thất lạc. Sau đó nhân dân đã dựng một am nhỏ bằng tre nứa để thờ. Tại nhà ông Lược còn ba bát nhang của  đền. Bát sứ men trắng, hoa văn rồng. Căn cứ vào kiểu dáng, chất liệu, họa tiết thì những bát này có niên đại thế kỷ XIX.

Đền Pắc Tạ là một kiến trúc cổ hiếm tìm thấy ở vùng cao, là tài liệu quý cho nghiên cứu sử học, dân tộc học. Hiện nay đền đã được phục dựng     trên nền cũ.

Đền Pắc Tạ là địa chỉ hấp dẫn khách trong tua du lịch sinh thái - văn hóa hồ thủy điện Tuyên Quang.

(Theo tài liệu của Bảo tàng Tuyên Quang)

P.N

 

Tin mới nhất









Lượt xem: 40 views    Bản in

Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
12

Lượt truy cập:
378.109