ĐỌC TRUYỆN NGẮN DỰ THI CỦA TUYÊN QUANG. TRUNG TRUNG ĐỈNH
Thứ 3, ngày 25 tháng 9 năm 2018 - 14:58

Tôi có cái may mắn là nhiều năm làm biên tập viên phần văn xuôi của Tạp chí Văn nghệ Quân đội và sau nữa là Báo Văn nghệ của Hội Nhà văn nên bạn bè đồng nghiệp khắp cả nước một thời đều gặp, đọc, chơi với nhau. Bây giờ về hưu, được các bạn Hội Văn nghệ thành Tuyên ới và gửi cho một tệp 25 truyện ngắn mới toanh "mời bác tham gia ban giám khảo". Nói thật, các bạn viết văn xuôi ở thành Tuyên tuổi cỡ 70 đổ lại hai ba chục năm nay tôi đều có đọc, có chơi, thậm chí thân thiết vì tôi có bà chị cả là dân kinh tế mới từ Hải Phòng lên Tân Trào sau 1975 đến nay, năm nào tôi cũng có một vài chuyến lên. Mà cánh văn nghệ chúng ta thì nhất thiết là tìm nhau bù khú ngay thôi.

Bù khú bù khau thì vui. Chén chú chén anh càng vui. Nhưng đến cái đoạn phải thẩm định, chấm thi thì các chú các bác chơi khó nhà tui quá! Đương không phải ngồi nghiêm trang đọc rồi "phán" bố cháu xưa nay đa phần né tránh, nhất là chỗ thân tình. Thời đại kỹ thuật số điện thoại giằng dai vài cuộc, email tới tấp đổ về rồi lại thúc, bác cứ vô tư đọc và thẩm định theo ý bác, anh em trên này không ai ì xèo đâu…

Mới đầu cũng lưỡng lự cao, nhưng vẫn mở email ra đọc thử tên các tác giả. Cũng có đến một nửa tác giả tôi quen, có một vài người thân. Một nửa tác giả từ các tỉnh bạn cũng gửi dự thi. Ồ, vui nhỉ. Đọc! Tôi điện thoại cho Trưởng Ban tổ chức nhận lời với vài ba câu hỏi là cùng đọc với ai, điều kiện chấm giải là do BTC đấy nhé. Chúng tôi chỉ đọc và đánh dấu chất lượng theo ABC gì đó rồi các anh đồng thuận gửi luôn cho quy chế v.v... Thế là đọc. Đọc không quen trước, tỉnh xa trước, bạn bè gần đọc sau. 

Đọc trong ba bốn tuần hơn thì gần xong. Từng truyện đọc xong phải có ghi chép kỹ phần nhận xét tỉ mỉ từng chi tiết, từng kỹ năng, từng cách diễn đạt, từng… và sau đó rà soát lại từng truyện. Đọc độc lập. Nhận xét độc lập, chờ đến ngày Ban Tổ chức về Hà Nội tập trung ba nhân mạng đọc, kéo nhau lên Tuyên họp và kết quả sau tranh luận đi đến thống nhất cao như các bạn đã biết thông báo của Ban Tổ chức.

Tôi có lẽ là người mừng hơn cả vì trong 25 truyện ngắn có đến năm bảy truyện đọc thấy hay. Tôi dám phát biểu các truyện ngắn hay và được giải  mấy năm gần đây của Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Văn nghệ thì các tác phẩm xuất sắc của cuộc thi này của thành Tuyên hoàn toàn ngang ngửa!

Đọc truyện ngắn "Chuyện đã xưa rồi" của tác giả Trần Huy Vân là một truyện ngắn có cốt truyện vững chắc với những tình tiết sâu nặng. Tôi đọc xong lần thứ nhất và sau đó đọc lại lần thứ hai, mạch cảm xúc của tác giả truyền sang càng đậm hơn. Câu chuyện được dựng lại cuộc đời của bà mẹ đã 95 tuổi, trước khi mất cụ đã kể lại cho con trai tất cả những cơ cực của phận người đàn bà nghèo phải đi làm con ở cho bọn nhà giầu bị chúng ép buộc mọi bề đến đận sinh con… và sau đó bị chúng vứt ra đường… Câu chuyện oan khuất cay cực tiếp theo còn khủng khiếp cơ cực hơn, chính là sau thời các con của cụ đi theo kháng chiến thời chống Pháp rồi sau bị Pháp bắt tù. Hòa bình năm 1954, số phận những người con bất hạnh tiếp tục bất hạnh vì không những không được chính quyền mới trọng dụng mà còn bị nghi ngờ vì mang danh là con thằng ác ôn Chánh Bảo tội ác tày trời…

Tôi đã có dịp đọc nhiều truyện ngắn và cả tiểu thuyết của những tác giả nổi tiếng sống vào thời chống Pháp, thời hậu chiến và thời cải cách ruộng đất và sau cải cách với những chi tiết gần như một sê-ri, nhưng mỗi người thể hiện một khác. Tác giả Trần Huy Vân là một người viết dung dị, sau nhiều năm đau đớn và cay đắng, ông đã dùng ngòi bút với một trái tim giầu chất nhân văn của một nhà văn từng trải nhìn nhận một quá khứ đau thương của một khúc lịch sử dân tộc đầy những biến động khủng khiếp. Những biến động đầy ngang trái, oan khuất mang nặng hằn học, thù ghét đến không thể nào giãi bày được. Không giãi bày được mà phải nhìn nhận nó như là một lỗi lầm. Một việc mà chỉ có lịch sử mới tự nó phải chứa đựng trong mình giống như hai ngôi mộ mẹ con bà cụ Tạy và ông con là ông Đậu sau đổi tên là ông Đạc. Hai ngôi mộ khiêm nhường không có bia ghi tên ngày sinh ngày mất  quê quán ở trên đồi thông trước xóm Cửa Chùa cùng tiếng thông reo và mùi thơm hương khói của người đời…

Tôi thực sự ngưỡng mộ truyện ngắn "Chuyện đã xưa rồi" và tác giả Trần Huy Vân. Chuyện xưa mà nó khắc vào tâm khảm ta nỗi đau một thời nặng trĩu u hoài không thể bày tỏ hết được.

Tôi đọc tiếp truyện ngắn "Lúa đồng xào xạc" với một tâm thế khác vì tôi quen và đọc của Lê Na nhiều rồi.  Mới đầu cái tên "Lúa đồng xào xạc" không gây ấn tượng cho tôi vì nó nhàn nhạt và chung chung "vũ như cẫn" là tôi nghĩ đùa với Lê Na như vậy. Nhưng đọc vào truyện tôi ngay lập tức được Lê Na lôi cuốn vào không gian văn hóa làng quê mấy chục năm trước với nhân vật chính là cô Lẩn, một cô gái quê mới lớn, không có nghề gì, suốt ngày đi mót. Mót lúa, mót khoai, mót sắn, mót đậu mót gỉ mót gì cũng mót. Rồi đi hôi cá, có nơi gọi người đi bắt những con cá sau tát ao hồ chủ nhà để sơ sểnh sót lại gọi là đi hôi. Chị Lẩn đi hôi đi mót nhưng tính nết lại thuần hậu vui vẻ thích giúp người. Nhà nghèo nên cuộc sống tần tảo. Giữa thời chiến tranh, thanh niên lên đường hết. Còn cái anh chàng trai làng gầy, cao ngẳng có tên là Táp, dáng vẻ yếu đuối thư sinh cũng loay hoay tìm mọi cách để được đi bộ đội. Trước khi đi bộ đội kịp cưới cô Lẩn làm vợ. Đám cưới đời sống mới. Cưới xong một hai tháng là Táp, dân làng gọi vui là Ca-Tap mãi rồi cũng phải cho quả cân sắt vào túi quần để thêm nặng và… nhập ngũ. Ca-Táp đi bộ đội như hàng triệu thanh niên thời đó. Anh không kịp để lại giọt máu nơi người vợ trẻ và… anh đã hy sinh, như hàng triệu hàng vạn người hy sinh vì Tổ quốc. Truyện ngắn của Lê Na đặc sắc ở chỗ anh tạo được không gian văn hóa nông thôn miền Bắc thời chiến tranh rất đặc thù và nhất là đức hy sinh của người phụ nữ Việt Nam thời chiến tranh, tất cả vì tiền tuyến lớn. Họ thuần hậu, thật thà và trong trắng. Việc nước việc làng việc xóm Lẩn đảm đang không nề hà. Và khi chồng đi bộ đội rồi hy sinh, cô tình nguyện chăm lo đầy đủ cho các cụ bố mẹ chồng không một lời ca than. Rồi tuổi ba mươi đến, sức vóc và khát thèm đến và phải… đằn xuống cho nó trôi đi. Rồi có anh chủ nhiệm ngỏ lời muốn cô… cho gửi một đứa con trai nhưng rốt cục, Lẩn bỏ qua để cuối đời sống một mình…

Truyện giản dị, mộc mạc và tình cảm. Không lên gân, không lời đao to búa lớn. Truyện mang theo một tần số mạnh của sóng ngầm gây cho người đọc bị cuốn hút, giúp ta nhận ra vẻ đẹp của nông thôn miền Bắc thời chiến tranh với những người nông dân bình dị mà hết mình vì nước non…

Truyện "Chú chó sứt môi" của  tác giả Trần Thị Hải Yến, theo tác giả tự giới thiệu là học sinh THPT ở một huyện miền núi xa tỉnh Gia Lai, mới 17 tuổi. Một cô bé mới mười bẩy tuổi mà viết truyện ngắn hấp dẫn, sắc sảo, chặt chẽ với một bút pháp già dặn, không hề "non tay" một tý nào! Hải Yến tả chó, tả con vật rất "siêu",  tôi phải nói thế. Tôi đọc xong đã sững sờ, sững sờ vì truyện thật hay thật cảm động và ấm áp mà tác giả lại là cô bé quá trẻ, và tài hoa không có một chút xíu nào mắc lỗi về kỹ thuật, kỹ năng viết. Thêm nữa cô cháu lại sống trong vùng huyện KBang, nơi tôi từng sống nhiều thời chiến tranh chống Mỹ và tất nhiên là cháu sinh ra sau 1975. Có khi  ba má của cô bé là bạn đồng ngũ hay đồng đội với mình, tôi nghĩ và hy vọng!

Thêm một truyện ngắn nữa mà tôi thích của một tác giả 9x, đó là truyện ngắn "Sau sóng vỗ là bọt biển tan" của tác giả Trần Thị Kim Bình, theo địa chỉ đang sống tại Phước Lộc, Nhà Bè, TP HCM.

Truyện của các tác giả 9x quả thật là mới mẻ: Mới cả về cấu trúc lẫn lối diễn đạt. Mới cả về chủ đề lẫn quan niệm sống. Mới cả về ý thức về "cái tôi" và cái "chúng ta". Tóm lại là khác cả về hình thức và nội dung. Nếu khác mà không mới không hay thì cũng y như không hay vậy. Nếu khác mà mới và hay thì nó hay gấp bội phần, vì cái khác ở đây chính là cái mới mẻ. Văn học mà hay mà mới thì thời nào cũng được tôn vinh.

Nhưng nếu chỉ mới đọc chỉ hai truyện trong một số truyện ngắn của các cháu 9x trong hạn hẹp một cuộc thi của tỉnh miền núi Tuyên Quang mà có phán xét chi chi cũng chỉ là "chém gió". Nhưng cho phép tôi được cổ vũ hai tác giả trẻ, rất trẻ có hai truyện ngắn hay và theo tôi cảm nhận được là các cháu dự thi với một trạng thái tự tin nhưng không háo hức. Không hề có không khí thi thố trông ngóng hay hy vọng chờ đợi như một số tác giả lớn tuổi hơn ở các cuộc thi khác trước đây. Tôi rất mừng vì hai truyện ngắn của 9x một viết về đề tài tình yêu đồng tính và một viết về loài vật. Các cháu không hề ngần ngại so đo tính toán nhưng rất chỉn chu và kỹ lưỡng. Rất có nghề và rất giỏi kỹ năng. Không hề "non tay". Viết  nhẹ nhàng, không mắc tật thật thà của người mới viết, không lên gân theo kiểu mấy người "cố gắng" mà tôi là rất tài hoa và rất  giỏi.

Trong 25 truyện ngắn tôi đã đọc, theo tôi những truyện cũng khá hay như "Tình trăng" của Đỗ Anh Mỹ, "Ngõ hẹp" của Mai Thái Sơn. "Bố chồng" của  Nguyễn Ngọc Chiến. "Cái phao màu đỏ" của Hồng Giang. "Khách ở quê ra” và "Trao kiếm" của Dương Đình Lộc. "Người viết tiểu thuyết thuê" của Hoàng Kim Yến. "Chia thừa kế" của Nguyễn Đình Lãm…

Tóm lại, đọc truyện ngắn dự thi của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang và báo Tân Trào đã đem lại cho tôi một niềm tin là với lực lượng sáng tác khá mạnh  và chất lượng cao thế này thì chúng ta hoàn toàn tự tin rằng, cuộc thi này không hề thua kém một cuộc thi nào trước đó, gần đây của Báo Văn nghệ Trung ương và Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Và ta chắc chắn sẽ in được một tập truyện ngắn hay, được bạn đọc gần xa mến mộ.

T.T.Đ

 









Lượt xem: 627 views    Bản in

Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 07/GP-TTĐT ngày 06/1/2015 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Mai Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
16

Lượt truy cập:
374.977