Chiếu dời đô
Thứ 2, 9/5/2022 - 14:53
* Phù Ninh

 

Ngoại thành Hà Nội, trong một căn nhà gỗ năm gian. Cụ Hồ, người gầy, qua những ngày làm việc hầu như không nghỉ, dáng vẻ vẫn ung dung ngồi trước chiếc bàn gỗ sơn then. Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Nội vụ  kiêm Tổng Chỉ huy Quân đội và Dân quân, Lê Văn Hiến, Bộ trưởng Tài chính; Nguyễn Lương Bằng, phụ trách công tác tài chính của Đảng; Trần Đăng Ninh, phụ trách hậu cần. Võ Nguyên Giáp báo cáo về tình hình quân sự:

- Vệ quốc đoàn đã củng cố trở thành Quân đội quốc gia của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, quân số trên tám vạn. Dân quân du kích phát triển tới một triệu người. Các xưởng quân giới vừa sửa chữa các loại súng, pháo hư hỏng vừa bắt đầu sản xuất vũ khí cần thiết cho bộ binh.

Cụ Hồ nói:

- Cần thi hành ngay kế hoạch làm “vườn không nhà trống”. Quân địch sắp tới đâu thì dân vùng đó triệt để phá hủy đường sá, cầu cống, không để lọt vào tay giặc bất cứ của cải nào.

Quay sang Lê Văn Hiến, Cụ Hồ hỏi:

- Bộ Tài chính đã lo dự trữ muối chưa?

Biết Bộ trưởng lúng túng, Cụ Hồ nói luôn:

- Sẽ có lúc muối quý hơn vàng. Chú cần

xuất tiền mua muối, lập những kho muối lớn ở Tuyên Quang, Thái Nguyên và dự trữ muối ở đó càng nhiều càng tốt. Cần nhanh chóng chuyên chở muối từ vùng biển Nam Định, Thái Bình lên Việt Bắc. Làm sao ở Việt Bắc có được ít nhất bốn vạn tấn muối.

Vẻ mặt đăm chiêu, Cụ Chủ tịch hỏi ông Giáp:

- Hiện giờ quân Pháp ở Hà Nội có bao nhiêu?

- Thưa Bác, chín vạn. Ngoài ra còn khoảng tám ngàn kiều dân Pháp ở rải rác trong thành phố đều được phát súng đạn.

Cụ Chủ tịch suy nghĩ giây lâu rồi nói:

- Ngày một ngày hai cuộc kháng chiến cực kỳ gian khổ sẽ phải bắt đầu. Đến lúc đó Hà Nội có thể giữ được bao lâu?

Tổng Chỉ huy đáp:

- Thưa Bác, tuy kém về quân số, vũ khí song tinh thần chiến đấu của ta thì hơn hẳn. Hà Nội là Thủ đô của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa không thể để bị nhanh chóng rơi vào tay quân xâm lược. Trận đánh ở Thủ đô phải tiêu biểu cho tinh thần kháng chiến của cả nước. Hà Nội sẽ kiên quyết chiến đấu giam chân địch ít nhất là một tháng tạo điều kiện cho cả nước chuyển sang chiến tranh.

Cụ Hồ nói:

- Ta lại về Tân Trào!

Tổng Chỉ huy hiểu đó là “chiếu dời đô”. Quyết sách Cụ Hồ đã trù hoạch từ những ngày Cách mạng Tháng Tám. Trong lịch sử giữ nước đã không ít lần phải để ngỏ Thủ đô để tránh chỗ mạnh nhất thời của giặc. Là một nhà sử học, Tổng Chỉ huy thấu hiểu kế sách của tiền nhân cùng quyết sách thiên đô của Cụ Chủ tịch thời nay. Thủ đô Kháng chiến sẽ không có thành cao hào sâu, thay vào đó là núi rừng trùng điệp, suối sông khắp ngả ngăn bước quân thù; thay vào đó hơn hết là lòng dân yêu nước tạo nên thành trì vững trãi trước bất kỳ kẻ thù nào, cũng không thứ vũ khí nào có thể công phá.

Sáng sớm ngày 18 tháng 12, quân Pháp gửi tiếp tối hậu thư thứ 3 đòi tước vũ khí Tự vệ Hà Nội, đình chỉ mọi hoạt động chuẩn bị kháng chiến, trao cho quân Pháp việc duy trì an ninh thành phố.

Cụ Hồ chủ trì hội nghị Thường vụ Trung ương tại làng Vạn Phúc, thống nhất giờ G.

20 giờ 03 phút ngày 19 tháng 12, đèn điện Hà Nội phụt tắt, đại bác từ pháo đài Láng, pháo đài Xuân Canh gầm lên nã đạn vào trại quân địch. Ngay sau đó, cả Hà Nội rền vang tiếng súng. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bắt đầu!

Đêm 20 tháng 12 năm 1946, từ một địa điểm tạm thời Đài Tiếng nói Việt Nam truyền đi Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Cụ Hồ:

 “...Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.

Hỡi đồng bào! Chúng ta phải đứng lên! Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp. Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc, ai cũng phải ra sức chống thực dân cứu nước”.

Sau ngày 19, Cụ Hồ và Thường vụ Trung ương vẫn di chuyển trong vòng bán kính hai chục

ki-lô-mét của Hà Nội để chỉ đạo mặt trận chính và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến dài lâu.

Chiều ngày 2 tháng 3 năm 1947 ông Võ Nguyên Giáp tới báo cáo tình hình chiến sự:

- Sáng nay, Pháp mở cuộc hành binh lớn có xe tăng, xe bọc thép yểm trợ đánh ra theo hai hướng. Đài phát thanh địch nói cuộc hành binh nhằm chụp bắt cơ quan đầu não của Việt Minh đã được phát hiện ở vùng này. Vì vậy Trung ương đề nghị Bác di chuyển trong đêm nay và phân công anh Trần Đăng Ninh đi cùng với Bác.

Quá nửa đêm, Cụ Hồ trùm khăn mặt, khoác chiếc túi nâu đựng tài liệu bước lên chiếc ô tô cũ. Gần trưa đến đầu thị xã Sơn Tây thì xe hỏng. 

Vừa lúc có một chiếc xe ngựa đi vượt lên. Trần Đăng Ninh vẫy tay ra hiệu cho xe dừng lại rồi hỏi đi nhờ. Chiếc xe ngựa chở Cụ Hồ đi lẫn trong dòng người tản cư. Tới Trung Hà. Trời tối. Sương đêm lẫn hơi nước làm nên một màu trắng mênh mang. Sang bờ bên kia gặp một chiếc ô tô bật đèn gầm đang sắp xuống phà. Dưới ánh đèn pha, ông Hoàng Văn Thái nhìn thấy người từ dưới vở nước đi lên, mặt trùm khăn. Vội bước sát lại gần, ra là Cụ Hồ. Hoàng Văn Thái vội ra hiệu cho xe quay lại, mời Cụ Hồ và Trần Đăng Ninh cùng bảo vệ lên xe đi tiếp. Gần sáng xe đến Cổ Tiết. Cụ Hồ nói:

- Ta nghỉ lại đây, vừa chờ các chú đi sau, vừa trả xe cho chú Thái đi công việc.

Chiếc xe hỏng ở Sơn Tây đã tìm thay được phụ tùng. Những người đi sau kịp gặp Cụ Hồ. Đêm Cổ Tiết, mọi người thảo luận về đường lối kháng chiến. Cụ giảng giải:

- Sức ta bây giờ như trai mười sáu, mà giặc như một lão già quỷ quyệt. Nếu ta cậy sức đánh bừa thì sao thắng được. Phải vừa đánh vừa nuôi cho sức mình khỏe lên. Khi sức ta đã khỏe, giặc đã suy yếu dần, ta mới lừa thế quật ngã nó, như vậy mới thắng được.

Xem chừng mọi người đã hiểu ra, Cụ nói tiếp:

- Các chú ở đây, mỗi người một tên, nếu gọi tên các chú thì dễ lộ nơi Bác ở. Để giữ bí mật và để thể hiện quyết tâm kháng chiến của chúng ta, vừa là lời nhắc nhở hàng ngày để Bác nhớ mà thực hiện nhiệm vụ của mình. Bác sẽ dùng tám chữ trong câu khẩu hiệu đặt tên lại cho các chú là Trường - Kỳ - Kháng - Chiến - Nhất - Định - Thắng - Lợi.  Cô Thanh cấp dưỡng Bác đặt tên là cô Chín. Còn Bác lấy tên là Xuân. Nói rồi Cụ chỉ tay vào từng người theo chiều kim đồng hồ và đặt tên cho  Võ Chương, Vũ Long Chuẩn, Nguyễn Văn Lý, Tạ Quang Chiến, Hồ Văn Trường, Hoàng Văn Lâm, Nguyễn Hữu Văn. Không biết là chủ ý hay ngẫu nhiên trùng hợp mà đúng 9 năm cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi!

Xe theo Quốc lộ số 2, đến thị trấn Phú Hộ thì  gặp đường đã tiêu thổ. Cụ Hồ và các cận vệ đi bộ tiếp rồi vượt sông Lô ở bến Bình Ca.

*

Nhận lệnh từ  Song Hào, Chu Nhữ - Bí thư Châu ủy châu Tự Do giao Chủ tịch xã Hợp Thành Ma Văn Thư cùng Ma Kim Ngọc, La Văn Vạn, Lương Văn Cảnh, Ma Văn  Hạ  đi đón thượng cấp. Những người đi đón ra đến phố Đăng Châu thì gặp Cụ Hồ và đoàn. Chào hỏi xong, Ma Văn Thư  mời Cụ và các đồng chí về Làng Sảo. Đến Làng Sảo, Cụ ở nhà ông Ma Văn Hiến. Ngôi nhà sàn ba gian rộng. Cụ làm việc ở gian buồng kín đáo, từ cửa lớn đi qua bếp mới đến. Cận vệ, cấp dưỡng ở hai gian ngoài nhà bà Tư gần đó.

Ngày 6 tháng 4, Cụ Hồ chủ trì Hội nghị cán bộ Trung ương Đảng lần thứ hai. Hội nghị rút kinh nghiệm chiến đấu từ ngày 19 tháng 12 năm 1946 đến nay; nêu lên những chủ trương biện pháp để thực hiện đường lối kháng chiến lâu dài là vừa kháng chiến vừa kiến quốc.

Cụ liên tiếp viết thư gửi ông Hoàng Hữu Nam - Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhắc phải làm gấp việc di chuyển các  cơ quan và máy móc lên An toàn khu, trên đường di chuyển phải giữ bí mật, ngụy trang xe, đề phòng máy bay oanh tạc.

Công việc dồn dập, nhà ông Hiến ở giữa làng, nhiều người qua lại nên cuối tháng, Cụ Hồ chuyển vào lán chứa thóc của nhà bà Tư. Căn lán hai gian, rộng chừng mười mét vuông. Nửa trong có sàn chứa thóc, nửa ngoài nền đất là chỗ Cụ Hồ làm việc. Cụ nghỉ luôn tại đây. Ít ngày sau, nhờ bà con giúp đỡ, các đồng chí cận vệ dựng một căn lán nơi ven khu rừng nứa. Lán chỉ có bốn cột chôn thẳng xuống đất, xung quanh là hàng rào nứa ken dày để phòng thú dữ. Sáng 1 tháng 5 năm 1947, Cụ Hồ làm việc ở lán mới.

Hai năm trước, Cụ Hồ làm cuộc hành trình Pắc Bó - Tân Trào hai mươi ngày làm nên thành công của Cách mạng Tháng Tám. Hành trình Hà Nội - Tân Trào của người đứng đầu nhà nước thời gian hơn ba tháng, vừa di chuyển vừa chủ trì nhiều cuộc họp Thường vụ Trung ương, Hội đồng Chính phủ lãnh đạo kháng chiến.

(Trích Chương I tiểu thuyết tư liệu Về Tân Trào)

P.N

 

Lượt xem:66 Bản in









Các tin đã đăng:
   Ngược nguồn Na Hang - Đăng ngày:  27/06/2022
   Nỗ lực ghi dấu ấn trong lòng bạn đọc - Đăng ngày:  20/06/2022
   Từ Văn nghệ Hà Tuyên đến Báo Tân Trào và Tạp chí Tân Trào - Đăng ngày:  20/06/2022
   Đêm cuối hành trình vạn dặm - Đăng ngày:  20/05/2022
   Cái đê bạc - Đăng ngày:  01/06/2022
   Từ Pác Bó đến Tân Trào - Đăng ngày:  20/05/2022
   Miền rừng thổ cẩm - Đăng ngày:  30/05/2022
   Tình khau vai - Đăng ngày:  15/06/2022
   Bác về Tân Trào - Đăng ngày:  20/05/2022
   Tài sản vô giá lại là những gì giản dị nhất - Đăng ngày:  07/06/2022

Tổng số: 715 | Trang: 1 trên tổng số 72 trang  


Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 09/GPTTĐT-STTTT ngày 02/02/2021 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Đinh Công Thủy - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
161

Lượt truy cập:
798.460