Một đời văn nghiệp
Thứ 2, 10/1/2022 - 8:33
* Thèn Hương

 

 

 

Nhà văn Phù Ninh bên góc làm việc. Ảnh: P.V

 

Một người đã kinh qua nhiều chức vụ quan trọng, ở cương vị công tác nào ông cũng hoàn thành nhiệm vụ được giao ở mức độ tốt nhất. Công việc dù bận bịu vô cùng, có cả những việc không tên, dẫu thế nhưng ông vẫn miệt mài viết, miệt mài nghiên cứu, sưu tầm, đạt dấu ấn trên rất nhiều thể loại: Truyện ngắn, thơ, bút ký văn học, tiểu thuyết lịch sử, nghiên cứu văn hóa dân gian, nghiên cứu lịch sử… Người đó là nhà văn Phù Ninh.

Nhà văn Phù Ninh tên thật là Nguyễn Văn Mạch, sinh năm 1942, quê gốc ở làng Hạ Giáp, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ nhưng đến năm 3 - 4 tuổi, gia đình ông đã chuyển lên thôn Phú Thịnh, xã Trường Sinh, huyện Sơn Dương sinh sống. Cuộc đời ông gắn bó với đất Tuyên từ ấy, ông lấy bút danh là Phù Ninh để nhớ về cố hương của mình. Trong suốt cuộc đời cầm bút, ông viết nhiều, viết đều tay. Ban đầu là các tập truyện ngắn: Chiều biên giới (xuất bản năm 1989); Suối tiên (1978); Móc nối (1980); Nhớ thác (1985); Khi cuội trở về (1986); tiểu thuyết Ngày trinh trắng (1996) rồi đến tập thơ Hoa gạo tháng ba (1999). Nói về phong cách viết truyện ngắn của nhà văn Phù Ninh, nhà văn Trịnh Thanh Phong có nhận xét: “Các truyện của Phù Ninh đều có kết cục ân nghĩa, sau trước vẹn tròn. Cốt truyện giản dị, cấu trúc mỗi truyện đậm tính truyền thống, câu chuyện nào cũng giống như một bài văn phổ thông có mở bài, thân bài và kết luận. Câu chữ đồng hành cùng tính cách các nhân vật, mạch truyện thuần, tình tiết truyện ấm áp, đôi khi có ánh lửa nhòe sáng tỏa sáng cái chốc lát của truyện tạo sự ngỡ ngàng cho người đọc”.

Mặc dù lĩnh vực truyện ngắn, thơ của nhà văn Phù Ninh có để lại dấu ấn nhất định trong lòng bạn đọc, song làm nên tên tuổi của nhà văn phải kể đến các tiểu thuyết tiêu biểu: Tân Trào rạng ngày độc lập (Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam năm 2005); Bác Hồ ở Tân Trào (Hội VHNT Tuyên Quang năm 1995); Tân Trào toàn cảnh (NXB Văn hóa thông tin năm 2000); Về Tân Trào (năm 2015); Trần Nhật Duật; Người con gái Thăng Long (NXB Văn hóa dân tộc); Dòng Lô êm trôi, Đền thiêng (NXB Hội Nhà văn Việt Nam); Tha hương (Nhà Xuất bản Sân khấu)… Những tác phẩm làm nên tên tuổi của ông chủ yếu viết về đề tài lịch sử - một thể loại khó và cũng ít người “dám” viết. Nhà văn Hoàng Quốc Hải là tác giả hai pho tiểu thuyết lịch sử đồ sộ: Bão táp triều Trần và Tám triều Vua Lý khẳng định: “Muốn viết được về lịch sử nó ngốn tri thức, văn hóa của nhà văn lớn lắm, người viết cần một quá trình tự tích lũy, tự rèn luyện bản thân bền bỉ, lâu dài”. Quả vậy, nhà văn Phù Ninh chưa bao giờ ngừng đọc, nghiên cứu, tìm tòi, ghi chép để tích tụ trong mình vốn tri thức, văn hóa để có thể hình thành nên những trang viết thuyết phục, nêu được tầm vóc, vị thế của mảnh đất Tuyên Quang - cái nôi của cách mạng, Thủ đô Khu Giải phóng, Thủ đô Kháng chiến trong chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Ông tâm sự, ông thích những câu chuyện lịch sử từ thủa nhỏ, đến năm 1964, khi nhận công tác tại Bảo tàng Tân Trào (Sơn Dương) ông đã có cơ hội tiếp cận với những tư liệu lịch sử quý giá về Bác Hồ ở Tuyên Quang để lãnh đạo cách mạng. Ông tích cực sưu tầm thêm những câu chuyện kể của người dân trong vùng, đọc các tài liệu lịch sử, dần dần những sự kiện, nhân vật lịch sử như được thẩm thấu vào ông. Để rồi ông cầm bút viết hăng say, cho ra đời những cuốn sách ý nghĩa. Các nhân vật trong tiểu thuyết của ông đều có thật, từ lời nói đến hành động đều dựa trên quãng đời hoạt động cách mạng của nhân vật, không tô vẽ, không phóng đại, hết sức chân thật. Điển hình là hai cuốn tiểu thuyết: Tân Trào rạng ngày độc lập và Về Tân Trào, ông đã tái hiện một vùng đất Tân Trào từ khi ông Ké (Bác Hồ) rời Pác Bó (Cao Bằng) về xã Tân Trào (Sơn Dương) trực tiếp chỉ đạo cách mạng. Hai cuốn sách đã giúp người đọc thấy được sự vận động của lịch sử dân tộc với những bước thăng trầm, biến cố qua từng giai đoạn. Nhà văn đã bám sát các sự kiện lịch sử, đi sâu khai thác hình ảnh Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước sống và làm việc ở Tân Trào trực tiếp chỉ đạo kháng chiến, làm nên thắng lợi chiến dịch Thu - Đông (1947), chiến dịch Biên Giới (1950) và tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II (tháng 2-1951). Cuốn tiểu thuyết đã nêu bật quá trình sống và làm việc ở Tân Trào của Bác Hồ trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1946 - 1954), với nhiều chi tiết cảm động về ông Ké, nhân vật trung tâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong thời gian sống và làm việc ở nơi đây. Qua cuốn tiểu thuyết, người đọc thấy rõ hơn tầm nhìn chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh, về hình ảnh vĩ đại của một vị lãnh tụ có khả năng tập hợp, lãnh đạo cách mạng nhưng cũng rất đỗi giản dị, thân thương, quan tâm đến cuộc sống của người dân.

Trong quá trình sáng tác, ông đã vận dụng hết những hiểu biết của người học sử, kiến thức lịch sử và văn hóa các dân tộc bản thân tích lũy được rồi dựa trên văn bản, sự kiện có thật mà tái hiện lại. Giọng văn của ông mộc mạc, chân thành, cách bố trí lớp lang hợp lý với từng sự kiện, con người, từ đó tạo nên hình tượng nhân vật lịch sử hợp lý. Những trang viết của ông đã gieo vào tâm trí người đọc tình yêu lịch sử, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, làm cho thế hệ trẻ hiểu thêm về quá trình dựng nước, giữ nước của cha ông, từ đó nâng cao ý thức, trách nhiệm với quê hương, đất nước.

Tôi may mắn được tiếp xúc với nhà văn Phù Ninh từ đầu những năm 2000, bởi ông cùng quê và là bạn lâu năm của bố chồng tôi. Nhớ hồi mới đi làm báo, có người bạn qua đường, làm ở một nhà xuất bản dưới Hà Nội đi cùng đoàn công tác lên thăm Tuyên Quang ngỏ ý nhờ tôi dẫn đến gặp nhà văn Phù Ninh để xin một số tư liệu lịch sử về Tuyên Quang. Tôi vui vẻ dẫn bạn đến nhà tác giả. Bạn tôi nói:

- Thưa bác, cháu đang làm công tác nghiên cứu, xuất bản nên rất cần những tư liệu về quãng thời gian hoạt động của Bác Hồ ở Tuyên Quang. Cháu được biết bác đã xuất bản nhiều cuốn sách, trong đó có những tư liệu cháu cần. Vậy bác có thể cho cháu xin mấy cuốn được không ạ?

- Vậy cụ thể cháu đang nghiên cứu để viết luận văn hay viết sách? - nhà văn hỏi.

- Cháu muốn viết một cuốn sách về Bác Hồ với Tuyên Quang ạ.

Nhà văn bỗng nghiêm sắc mặt nói:

- Hiện nay có khá nhiều tác giả với lối suy nghĩ thực dụng, muốn đốt cháy giai đoạn, thường nhặt trong sách của người này một ít, sách của người kia một ít, rồi chỉnh sửa cho khác chút, rồi viết thêm dăm câu sáu điều vào, thế là tạo nên cuốn sách của mình. Những cuốn sách này được xuất bản, cũng đặt trên kệ, ngang hàng với sách của các tác giả đã dày công nghiên cứu thực thụ. Như vậy thật không công bằng. Bác sẽ cho cháu sách, nhưng bác muốn nếu cháu có viết thì hãy quay lại mảnh đất Tuyên Quang, đi đến những nơi Bác Hồ đã từng đến, gặp gỡ những nhân chứng lịch sử một vài lần, cần thêm tư liệu gì bác sẵn sàng giải đáp.

Bạn tôi trả lời lí nhí:

- Vâng ạ.

Tôi đưa bạn ra bến xe mà trong lòng cảm thấy ngại vô cùng. Tôi biết nhà văn Phù Ninh có phật ý xen lẫn tức giận, bởi rõ ràng ông đọc rõ ý định của vị khách đến không báo trước này, nhưng với cách cư xử nhã nhặn vốn có của mình, ông chỉ thay đổi chút sắc diện và nhắc nhở nhè nhẹ như vậy. Không biết cô bạn qua đường của tôi có viết cuốn sách đó nữa hay không, nhưng về sau không thấy bạn liên lạc lại. Tôi cũng thầm mong bạn hiểu rõ ý của nhà văn nhắc nhở, là phải có đạo đức và tự trọng nghề nghiệp thì mới có thể trở thành tác giả thực thụ.

Có lần tôi đến nhà của nhà văn vào lúc cuối giờ chiều để đặt ông viết bài. Lúc đó trời mưa nặng hạt nhưng chuyển bài cho tôi xong ông vẫn đội chiếc mũ cối, khoác áo mưa đi bộ. Vợ ông bảo, trừ khi ốm không dậy được, còn không ngày nào cũng như ngày nào, ông đều ngồi kì cạch trước máy tính viết lách. Dù trời mưa hay nắng, ông hầu như không bỏ buổi đi bộ nào.

Tôi càng thêm khâm phục ý chí và đức tính kỷ luật với bản thân của ông. Thân hình ông nhỏ thó, gầy guộc nhưng lại chứa đựng sức làm việc dẻo dai, bền bỉ hơn người. Giờ tuổi ông cao rồi nhưng sức làm việc của ông biết bao người vẫn nể. Những sáng tác mới nhất gần đây đã thể hiện rõ điều đó. Không chỉ viết truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ, kịch, ông còn đều đặn viết báo, sưu tầm văn học dân gian, tham gia biên soạn các cuốn lịch sử địa phương. Các tác phẩm của ông đều bắt nguồn từ những câu chuyện xuất phát từ cuộc đời thực, mang đậm hơi thở của cuộc sống, có vui, có buồn, đa phần cái kết của các nhân vật đều có hậu, tác phẩm truyền tải được thông điệp có tính nhân văn sâu sắc.

T.H

Lượt xem:345 Bản in









Các tin đã đăng:
   Mãi thắp sáng niềm đam mê nhiếp ảnh. Điền Phương Thảo - Đăng ngày:  09/05/2022
   Nghiệp viết của Nguyễn Đình Lãm một cuộc “dạo chơi” thú vị - Đăng ngày:  23/03/2022
   Ngôi miếu cổ - Đăng ngày:  29/10/2021
   Ngôi miếu thờ trên núi Cham Chu - Đăng ngày:  12/10/2021
   Con châu chấu và con dế đeo chuông - Đăng ngày:  30/07/2021
   Hoàng tử… ốc - Đăng ngày:  30/07/2021
   Rừng có tiếng người qua góc nhìn thấu cảm - Đăng ngày:  08/07/2021
   ĐỖ ANH MỸ - NẺO ĐƯỜNG - NHÀ XUẤT BẢN CÔNG AN NHÂN DÂN 2020 - Đăng ngày:  15/10/2020
   Tuyển tập kịch bộ ba tác phẩm Công thần Triều Lý của tác giả Dương Đình Lộc, NXB Phụ Nữ ấn hành năm 2019 - Đăng ngày:  20/12/2019
   Giới thiệu sách - Đăng ngày:  31/08/2019

Tổng số: 38 | Trang: 1 trên tổng số 4 trang  


Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 09/GPTTĐT-STTTT ngày 02/02/2021 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Đinh Công Thủy - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
181

Lượt truy cập:
823.156