ĐÔI ĐIỀU TỪ CUỘC THI BÚT KÝ VỀ ĐẤT VÀ NGƯỜI TUYÊN QUANG. Tạ Bá Hương
Thứ 3, ngày 26 tháng 1 năm 2021 - 9:54

 

Cuộc thi bút ký “Đất và người Tuyên Quang trong công cuộc đổi mới” năm 2020 được Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phát động từ ngày 1 tháng 4 năm đến ngày 30 tháng 10 năm 2020. Đây là cuộc thi nhằm mừng Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIII của Đảng; đồng thời đây cũng là dịp để các cây bút trong và ngoài tỉnh thể hiện năng lực viết ký, qua đó giới thiệu những nhân tố mới, những cách làm hay, sáng tạo của tổ chức Đảng, doanh nghiệp, các thành phần kinh tế và mỗi người dân trên địa bàn tỉnh về các lĩnh vực của đời sống xã hội. Sau 6 tháng phát động, Ban tổ chức cuộc thi đã nhận được 20 tác phẩm, trong đó có 1 tác phẩm “Hương thiên lý” của tác giả Đỗ Anh Mỹ không đúng thể loại. Còn lại 2 tác phẩm của tác giả Trịnh Thanh Phong, 1 tác phẩm của tác giả Tạ Bá Hương không đưa vào giải vì chỉ tham gia hưởng ứng cuộc thi. Có 1 tác giả người ngoài tỉnh cũng tham gia cuộc thi này.

Tuy về số lượng tác phẩm không nhiều, nhưng đây là cuộc thi nhận được nhiều tác phẩm có chất lượng, các tác giả đã bám sát vào chủ đề của cuộc thi và hơi thở của cuộc sống. Một số tác phẩm nổi trội, khai thác được chất liệu về vùng đất, con người Tuyên Quang và các trầm tích văn hoá. Các tác giả đã vận dụng khá nhuyễn các nguyên tắc xây dựng tác phẩm bút kí văn học; chú trọng xây dựng nhân vật điển hình và ngôn ngữ văn chương, tạo được dấu ấn với lối viết theo dạng ký văn học, tránh được dạng ký báo chí đơn thuần. Cảm hứng chủ đạo của các tác phẩm dự thi đều tập trung vào khai tác cái "đẹp" trong cuộc sống, mang âm hưởng tự hào, lạc quan, tích cực, có giá trị động viên, cổ vũ cao.

Cuộc thi bút ký có sự góp mặt của các tác giả ở nhiều lứa tuổi khác nhau, song điểm tựu trung nhất là các tác giả đều cố gắng tìm tòi những đề tài mới lạ. Quá khứ và hiện tại cứ như mạch nguồn đan cài vào mau để chúng ta có thể hình dung ra một Tuyên Quang nhọc nhằn trong gian khó và một Tuyên Quang đang phát triển mạnh mẽ trong kinh tế- xã hội. Trong số này phải kể đến tác phẩm “Người muôn năm cũ” của tác giả Hồng Giang, một tác phẩm có chất lượng nổi trội hơn cả. Văn phong linh hoạt, vốn sống phong phú nên đã xây dựng được hình tượng nhân vật có thật trong đời thường. Đó là nhân vật có tính cách, điển hình và thực sự tiêu biểu, được viết dưới dạng ký văn học, có bố cục chặt chẽ, ít có chi tiết thừa và viết rất có nghề.

Vẫn mạch nguồn của quá khứ, Cao Xuân Thái lại xây dựng được tác phẩm “Hàm Yên trong bạn, trong tôi”. Đây cũng là tác phẩm khá tiêu biểu với nhiều chi tiết được lựa chọn. Ông viết đầy chất thơ. Nội dung khái quát được cả 1 chặng đường phát triển của Hàm Yên, từ một huyện lị nghèo nàn, khuất nẻo, nhưng đang có sức bật để vươn lên. Các chi tiết cứ ngồn ngộn, đan xen giữa quá khứ và hiện tại, cung cấp cho người đọc nhiều thông tin hấp dẫn, mới lạ.

 Lê Na, một tác giả viết sung sức, có nhiều thành công ở thể tài thơ, song trong cuộc thi bút ký lần này, tác giả cũng tham gia cuộc thi với tác phẩm “Một góc làng trong ký ức bố tôi”. Tác giả đã mang đến cho độc giả có cái nhìn xuyên suốt về cả một hành trình hình thành và phát triển của xã Kim Phú. Có nhiều chi tiết đan xen giữa quá khứ và hiện tại, cả một ngôi làng hiện lên nhọc nhằn, nhưng cũng rất thơ mộng đang trên đường phát triển.

Nếu ở Hồng Giang, Cao Xuân Thái hay Lê Na khai thác chất liệu mang yếu tố lịch sử, với những nhân vật điển hình, gắn với hiện tại thì ở mảng đề tài về nông nghiệp, nông dân và nông thôn cũng được nhiều tác giả lựa chọn trong cuộc thi bút ký này. Tác giả Đỗ Anh Mỹ đã có cuộc “Trở lại miền cổ tích” khá ấn tượng. Câu chuyện được tác giả kể về một chuyến lên với vùng cao của huyện Na Hang, Lâm Bình. Tuy có nhiều chi tiết thừa do thiên về kể, song đọng lại ở tác phẩm bút ký này là tác giả tỏ ra là người am hiểu về vùng đất, phong tục, tập quán của đồng bào vùng cao. Một lối viết giản dị, chân thật đã mang đến một không gian lắng động, nỗi niềm.

Với Xuân Đặng, tác giả lại đi sâu vào xây dưng chân dung một người nông dân mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm và dám chuyển đổi mô hình trong sản xuất qua bút ký "Những con hươu vàng". Điều thú vị là tác giả không sa đà vào cách kể lể thông thường, như: số lượng nuôi bao nhiêu, bán được bao nhiêu tiền, mà bằng lối dẫn dắt có duyên, tác giả đi vào khai thác chi tiết về nỗi đao đáu của người nông dân trước cách thức làm mới. Do đó, bài ký này đứng được và có hơi thở của cuộc sống.

Cây bút trẻ Dương Đình Lộc cũng đi vào khai thác mảng đề tài này, với bút ký “Xứ chè trong  mây”. Lộc viết về vùng chè ở Hồng Thái. Đề tài không mới, nhưng tác giả biết lựa chọn chi tiết để làm nổi bật lên vùng đất, con người và giá trị từ loại cây trồng độc đáo mà người dân Hồng Thái đã chung sức xây dựng nên thương hiệu cho Tuyên Quang.  

Nguyễn Đình Lãm là tác giả có tuổi đời cao nhất trong số các tác giả tích cực tham gia cuộc thi bút ký "Đất và người Tuyên Quang trong công cuộc đổi mới" năm 2020. Mặc dù tuổi cao, song ở Nguyễn Đình Lãm vẫn luôn hiện hữu một ngọn lửa đamg mê sáng tạo. Ông chủ yếu viết truyện ngắn, tiểu thuyết, nhưng thể loại ký cũng được ông ưu tiên đầu tư. “Cầu Tình Húc” là bút ký mới nhất của ông, được viết ngay khi cuộc thi được phát động. Xuyên suốt trong tác phẩm này là cái nhìn đầy lạc quan về sự đổi mới của thành phố Tuyên Quang khi cây cầu được đầu tư xây dựng. Điều ghi nhận ở tác phẩm này là tác giả không đi vào kể lể về cây cầu, mà từ cây cầu lại mở ra nhiều điều mới mẻ về cuộc sống và người dân thành phố trong hiện tại và tương lai. Bám sát hơi thở cuộc sống, lối viết dí dỏm, có duyên và có nghề, tác giả mang đến cho độc giả về một vùng đất đang trở mình trong công cuộc đổi mới.

Vương Huyền Nhung, tác giả nữ duy nhất và trẻ nhất tham gia cuộc thi bút ký lần này, với "Đi tìm điệu then vút lên từ ngôi làng di dân". Tác phẩm khá chững chạc. Tuy đề tài không mới, song ở đó chị lât lên được những trầm tích văn hóa truyền thống qua việc bảo tồn làn điệu then của đồng bào dân tộc Tày. Chị viết có văn và biết cách dẫn dắt câu chuyện cho hấp dẫn, từ đó làm nổi bật lên gương mặt của nhân vật với những nỗi niềm đao đáu về di sản. Đây cũng là bút ký đọc khá hấp dẫn khi mạch văn có sự gắn kết lại với nhau, đặc biệt là ở phần cuối, nhờ vận dụng được kỹ năng khi xử lý chi tiết nên tác phẩm đã có được gương mặt tương đối hoàn chỉnh.

Đinh Minh Sơn là tác giả khá đặc biệt. Anh là tác giả chỉ chuyên về thơ, chưa bao giờ thử đặt bút viết về ký bao giờ cả. Tuy nhiên, khi cuộc thi bút ký năm 2020 của Hội Văn học Nghệ thuât tỉnh Tuyên Quang phát đông, anh đã góp mặt với tác phẩm "Dòng nước mắt". Nhân vật trong tác phẩm là một cô gái nghèo khó, nhưng số phận không may mắn do mắc bệnh hiểm nghèo. Đây là đề tài khá hay, tác giả dẫn dắt câu chuyện cũng rất chuyên nghiệp. Ở đó hiện lên những tấm lòng vì cộng đồng của những người đi làm từ thiện. Câu chuyện mang đến cho chúng ta sự xúc động sâu lắng và là bài học quý giá về chân giá trị, về cuộc sống khi con người phải vượt qua tự tận cùng của nỗi đau.

Mảnh đất Tuyên Quang không chi có quá khứ hào hùng mà Tuyên Quang còn là vùng đất đang trên con đường hội nhập, phát triển, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành có hiệu quả của chính quyền và sự đồng thuân, quyết tâm của các tầng lớp nhân dân. Đây cũng là những chất liệu quý cho lĩnh vực văn học, nghệ thuật. Ở đó không chỉ có sư chuyển mình về vùng đất mà còn có cả những con người hiền hậu, thủy chung và sống có trách nhiệm với cộng đồng xã hội. Do đó, mục tiêu của cuộc thi bút ký “Đất và người Tuyên Quang” năm 2020 hướng tới là làm bật những thành tựu của tỉnh trong suốt những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng; đồng thời phản ánh sâu sắc sự cần cù, sáng tạo trong lao động, sản xuất của người dân, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, cũng như khát vọng hướng tới tương lai phát triển bền vững, nhân văn, hiện đại; phát huy truyền thống quê hương cách mạng, gìn giữ bản sắc văn hóa, xây dựng con người mới trong thời kỳ công nghiệp 4.0.

Tuy nhiên, cuộc thi cũng bộc lộ những hạn chế nhất định. Đó là thời gian phát động ngắn, tình hình dịch bệnh Covid- 19 tác động đến mọi mặc của đời sống xã hội. Rồi các địa phương trong tỉnh phải thực hiện phương án cách li trong thời gian dài, nên việc thâm nhập thực tế của các tác giả cũng bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, về chất lượng, với sự nghiêm túc, công tâm của Hội đồng sơ khảo và Trung khảo, Ban tổ chức nhận thấy, còn có nhiều tác phẩm mới khai thác vấn đề ở bề nổi sự kiện theo kiểu báo chí. Chưa có nhiều tác phẩm mang nội dung, đề tài độc đáo, mới lạ. Chưa có tác phẩm vạm vỡ, có dung lượng chữ lớn, ôm chứa nhiều giá trị nhân văn và thẩm mĩ. Còn thiếu những tác phẩm dụng công lao động nghệ thuật. Số lượng tác phẩm có nhân vật sắc nét, tạo nên hình tượng văn học còn ít. Còn nhiều tác tác giả chưa chú trọng vào lao động nghệ thuật nên bố cục giản đơn, miêu tả chưa tinh tế, lời thoại còn cũ xáo.

Một cuộc thi có thời gian phát động ngắn, lại diễn ra trong thời điểm cả nước bước vào giãn cách xã hội do dịch Covid- 19, nên số lượng tác phẩm không nhiều. Số lượng tác phẩm chưa thể nói hết được mọi nhẽ, bởi điều quan trọng là những tác phẩm ấy có thực sự mang lại điều gì mới mẻ cho cuộc thi về chất lượng và biên độ của đề tài. Qua đánh giá của Ban sơ khảo và Ban chung khảo thì cuộc thi bút ký "Đất và người Tuyên Quang trong công cuộc đổi mới" năm 2020 đã thành công ở cả hai phương diện, đó là các tác giả đã bám sát được chủ đề cuộc thi; có nhiều tác phẩm có sự chuyển biến sâu sắc từ lượng sang chất, phản ánh khá toàn diện về mảnh đất, con người Tuyên Quang trên hành trình phát triển, hội nhập sâu rộng với cả nước và quốc tế… Với sự công tâm, khách quan, Ban giám khảo đã lựa chọn ra 9 tác phẩm tiêu biểu nhất trong số 20 tác phẩm của các tác giả tham dự cuộc thi để thống nhất trao giải.

                                                                          T.B.H

 

CÁC TÁC PHẨM ĐOẠT GIẢI

- Tác phẩm "Người muôn năm cũ" - Hồng Giang đoạt giải Nhất

- Tác phẩm: Hàm Yên trong bạn, trong tôi - Cao Xuân Thái đoạt giải Nhì

- Tác phẩm: Trở lại miền cổ tích - Đỗ Anh Mỹ đoạt giải Ba

- Tác phẩm: Dòng nước mắt - Đinh Minh Sơn đoạt giải Ba

- Tác phẩm: Một góc làng trong ký ức của bố tôi - Lê Na đoạt giải Khuyến khích

- Tác phẩm: Những con hươu vàng - Xuân Đặng đoạt giải Khuyến Khích

- Tác phẩm: Xứ chè trong mây - Dương Đình Lộc đoạt giải Khuyến Khích

- Tác phẩm: Cầu Tình Húc - Nguyễn Đình Lãm đoạt giải Khuyến khích

- Tác phẩm: Đi tìm điệu then vút lên từ ngôi làng di dân - Vương Huyền Nhung đoạt giải Khuyến khích

 

Lượt xem:839 Bản in









Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 09/GPTTĐT-STTTT ngày 02/02/2021 của Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Tuyên Quang
Chịu trách nhiệm: Đinh Công Thủy - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Tuyên Quang - Điện thoại: 02073 823 508
Trụ sở: Số 215, đường Tân Trào, phường Phan Thiết, thành phố Tuyên Quang. Điện thoại: 02073 822 392 - Email: baotantraotq@gmail.com
@ Bản quyền thuộc Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online:
15

Lượt truy cập: